معیار نظریه‌های علمی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

چکیده

هدف: استدلال بر وجود معیاری حداقلی برای علم؛ یعنی خطاپذیری و همچنین ارائۀ معیار نویسندگان؛ یعنی آزمون‌پذیری است. روش: نقد و بررسی رویکردهای مختلف در مورد چیستی روش علمی و معیار‌های لازم برای معرفت علمی در سه دیدگاه پوزیتیویسم منطقی، ابطال‌گرایی پوپر و ساخت‌گرایی، به علاوۀ آموزۀ صدق جزیی داکوستا و فرنچ است. یافته‌ها: نظریه های علمی خطاپذیرند، رأی ساخت گرایان بر عدم وجود هر گونه معیار برای نظریه های علمی نا صواب است، «آزمون پذیری» معیاری مناسب برای علم است. نتیجه گیری: با اینکه معیار‌های متنوع و متحول و پسینی برای پذیرش نظریه‌های علمی در طول تاریخ وجود داشته است، ولی لزوم خطاپذیر بودن نظریه‌های علمی، معیاری است پیشینی که عنصر مقبول در دو دیدگاه پوزیتیویسم منطقی و ابطال‌گرایی پوپر است که در صورت حذف آن، تمایز میان معرفت علمی و تجربی از دیگر معارف بشری از بین خواهد رفت.

کلیدواژه‌ها