نقش ارزش‌های اخلاقی‏ در آینده‏پژوهی اسلامی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

چکیده

هدف: هدف از این تحقیق، بررسی نقش ارزش‌های اخلاقی در آینده‏پژوهی اسلامی بوده است. روش: روش تحقیق، کتابخانه‏ای بوده و با استفاده از ابزار فیش تحقیق، مطالب مورد نظر، گردآوری و پس از تجزیه و تحلیل لازم، نتیجه‎گیری شده و در پایان نیز پیشنهادهایی ارائه شد. یکی از پرسش‌های مهم مطرح شده در تحقیق، در خصوص رابطۀ علم با ارزشهای اخلاقی است. یافته ها: ضرورت ابتنای آینده‏پژوهی اسلامی بر مبانی دین اسلام بدیهی است. بنابر این، بررسی نقش مبانی دینی برای طراحی و به کارگیری آینده‏پژوهی اسلامی نیز ضروری خواهد بود. در این بین، نقش اخلاق به دلیل اینکه ثمره و نتیجۀ نهایی بخشهای عقاید و احکام است، تعیین‏کننده است؛ زیرا با فرض پذیرش و بهره‏مندی از اخلاق اسلامی، دو بخش عقاید و احکام از قبل پذیرفته شده محسوب می‏شوند. ایفای نقش اخلاق در آینده‏پژوهی اسلامی را می‏توان در سه حوزۀ «مبانی»، «اهداف» و «روشها» مورد بررسی قرار داد. نتیجه‏گیری: عرصه‏های تأثیرگذاری ارزشهای اخلاقی بر آینده‏پژوهی اسلامی عبارتند از: مبانی، هدف و روش. نقش ارزشهای اخلاقی در عرصه‏های ذکر شده: اولاً، نقش شناختی است. ثانیاً، این نقش، عامل مهمی در تدوین برنامه‏ها، روشها و تجویزهای آینده‏پژوهانه است. ثالثاً، نظام آینده‏پژوهی اسلامیِ مبتنی بر ارزشهای اخلاقی، نظامی جامع خواهد بود و حتی شرایط عدم قطعیت که برای سایر نظریه‏های رقیب سد بزرگی برای نیل به اهداف آینده است، در این آینده‏پژوهی کاملاً حل شده است؛ الگوی ارائه شده برای آن در این تحقیق، به خوبی این موضوع را نشان می‏دهد. 

کلیدواژه‌ها