تبیین و تحلیل نظریه اسلامی‌سازی معرفت از دیدگاه فاروقی و علوانی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

چکیده

هدف از این نگاشته، تبیین فرایند دانش دینی در المعهد العالمی للفکر الاسلامی است. نگارنده در این نگاشته، ابتدا به دیدگاه اسماعیل فاروقی و سپس به دیدگاه طه جابر العلوانی در باب اسلامی‌سازی دانش می‌پردازد. چیستی اسلامی سازی معرفت و مسأله عقب ماندگی مسلمانان و  استعمار غرب و مبانی و اصول هستی شناختی و روش شناسی دانش اسلامی و نیز فرایند عملیاتی شدن این حقیقت از دیدگاه این دو شخصیت، بخش مهمی از این نگاشته به شمار می‌آید. روش: روش مقاله تحلیل اسنادی می‌باشد. یافته‌ها: 1- علوانی درد عقب ماندگی مسلمانان را خوب درک کرده و راه کار مناسبی به نام اسلامی سازی معرفت ارایه نموده است و به خوبی بر معرفت شناسی و روش شناسی تأکید داشته است؛ ولی به جهت ضعف فلسفی نتوانسته نظام معرفت شناختی و روش شناختی مناسبی برای اسلامی‌سازی معرفت ارایه کند. 2- علوانی به بی‌طرف نبودن دانش و روش شناسی دانش پی برده؛ ولی گویا با تمسک به پست مدرنیسم به نوعی نسبی‌گرایی غلطیده است و با نسبی گرایی می خواهد علم دینی را محقق سازد. این رویکرد، اولا، خطری به مراتب بیشتر از پوزیتیویسم دارد و ثانیا، چنین علم دینی، ارزش معرفت شناختی ندارد. نتیجه‌گیری: هنوز رویکرد مرکز جهانی اندیشه اسلامی نتوانسته مدل روش‌مندی برای اسلامی‌سازی معرفت ارایه دهد و در نیمه راه به سر می‌برد. امید آنکه نسل بعدی بتواند با توجه به این اشکالات، گامی مؤثرتر در اسلامی سازی معرفت بردارد. روش ترکیبی فاروقی که بر گرفته از روش شناسی غربی و محتوای اسلامی است؛ گره‌ایی را برای تولید دانش اسلامی باز نمی‌کند. پس باید محققان در گام‌های بعدی بتوانند روش شناسی مبتنی بر فلسفه‌های مضاف اسلامی تولید کنند و سپس با تبیین فرایند تولید دانش اسلامی به نظریه‌های علوم اسلامی دست یابند

کلیدواژه‌ها