نقد و بررسی مبانی و پیش‌فرض‌های فنّاوری (از دیدگاه دین اسلام)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار دانشگاه صنعتی اصفهان

چکیده

رابطۀ فرهنگ دینی و فنّاوری، از جمله موضوعاتی است که برای تحقق جنبش نرم‌افزاری، نهضت تولید علم، معرفی سبک زندگی اسلامی و در نهایت، تمدن‌سازی ضرورت ویژه‌ای ‌دارد. این مسئله که متأسفانه تاکنون ابعاد و زوایای آن به طور دقیق بررسی نشده است، مستلزم دانستن مبانی و پیش‌فرض‌های فنّاوری از یک سو و همچنین آثار، لوازم و پیامدهای آن از دیگر سو و سپس نقد دینی هر کدام است.هدف: هدف این مقاله با توجه به محدودیتی که نقد این مبانی و پیش‌فرض‌های فنّاوری تا مقدمه‌ای ‌باشد بر تشریح تعامل و تأثیر متقابل دین و فنّاوری بر یکدیگر و سپس از خلال آن بتوان رابطۀ ابعاد مختلف دین مانند اخلاق، معنویت و .. را با دین بررسی نمود و فنّاوری را آسیب شناسی کرد، این پیش‌فرضها را می‌توان در سه گروه پیش‌فرض‌های فلسفی، اخلاقی، روانی (جمعاً 12 مورد) فهرست کرده که به نقد دینی هر یک اشاره شده است. روش:  این تحقیق بنیادی است و نوع روش تحقیق آن تبیینی و تحلیلی می‌باشد و روش گردآوری اطلاعات نیز کتابخانه‌ای ‌است و روش تجزیه و تحلیل اطلاعات آن هم با روش تحلیل اسنادی، سامان پذیرفته است. نتیجه‌گیری: از میان پیش‌فرض‌های فنّاوری، بعضی منطبق با دین، بعضی ضد دینی و اکثراً غیر دینی هستند. و نمی توان از این مبانی و پیش فرض‌ها ، توقع برآمدن یک فناوری اسلامی را داشت.
 

کلیدواژه‌ها