مبانی و ارکان بنیادین نخبگی در آموزه‌های قرآنی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای علوم قرآن و حدیث دانشکده اصول الدین قم

2 دانشیار گروه علوم قرآن و حدیث دانشگاه قم

چکیده

هدف: پژوهش حاضر با هدف محوریت‌بخشی به آموزه‌های قرآنی در بازنگری به مفاهیم غربیِ رایج در جامعۀ اسلامی ایران، به عنوان نمونه درصدد تبیین مبانی و ارکان بنیادین نخبگی در آموزه‌های قرآنی است. روش: از روش توصیفی تحلیلی برای تبیین داده‌های به دست آمده از مطالعۀ آموزه‌های قرآنی استفاده شده است. یافته‌ها: 1. می‌توان واژۀ «الصفوه» را به عنوان کلیدواژۀ نخبگی در آموزه‌های قرآنی دانست. 2. می‌توان در قالب دو بخش موهبتهای غیر اختیاری و اختیاری، هفت رکن بنیادین نخبگی شامل «ویژگی‌های وراثتی»، «خداباوری و توکل»، «خودیابی و خودباوری»، «اهتمام در کسب دانش و بینش»، «تفکر روشمند و خلاقیت»، «شجاعت در ابراز و اجرای نظرات» و «توانمندی راهبری دنیای پیرامونی» را تبیین کرد. نتیجه‌گیری: برخلاف نگرش رایج در جوامع غربی و مکتب نخبه‌گرایی که هدف از نخبگی را کسب قدرت و سلطه می‌داند، نخبگی در آموزه‌های قرآنی، موهبتی الهی است که بر اساس حکمت الهی تبیین شده و تنها با توانمندی فرد نخبه در جهت‌دهی به استعدادهای الهی خویش برای هدایت مادی و معنوی انسانها و در مسیر کسب رضایت الهی معنا می‌یابد.

کلیدواژه‌ها