نقد روش‌شناسی تاریخ تفکّر تشیّع در کتاب مکتب در فرایند تکامل

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دکترای فلسفه؛ استاد پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی

2 دانشجوی دکترای دانشگاه معارف اسلامی

چکیده

پیامد پژوهش هایی همچون کتاب «مکتب در فرایند تکامل»که در عرصۀ تاریخ تشیّع صورت پذیرفته، تشکیک در برخی اعتقادات کنونی شیعۀ امامیه است. لذا مؤلفان این مقاله درصدد ارزیابی روش‌شناسی پژوهش نویسندۀ آن برآمده‌اند. روش: در این مقاله، روش پژوهش مدرّسی در استناد و برداشت از منابع مرتبط با تاریخ تفکّر تشیّع، به روش تحلیلی و با عنایت به روش متداول در علوم مرتبط با تاریخ تشیّع مورد نقد و بررسی قرارگرفته است. یافته‌ها: روش پژوهش مدرّسی در آن کتاب دارای اشکالاتی است که منجر به حصول چنان نتایجی شده است؛ آن ایرادها عبارتند از: ارجاعات غیر روشمند، خلط کاربردهای واژگان، برخورد انتخابی با منابع بر اساس حدسیات، کاربرد معیار غیر معتبر و غفلت از مؤلفۀ تقیّه در احادیث. نتیجه‌گیری: مدرّسی با چنین اشکالاتی در روش استناد و برداشت از منابع، نتوانسته مدل و نظام‌واره‌ای متقن و غیرقابل خدشه برای تاریخ تفکّر تشیّع در عرصۀ امامت ارائه کند و این، نتایج پژوهش وی را دچار خدشه می‌کند.

کلیدواژه‌ها