شناسایی موضوعات اساسی مورد نیاز سبک زندگی دانشجویی از منظر صاحب‌نظران اسلامی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد برنامه‌ریزی درسی دانشگاه فردوسی مشهد

2 دکترای برنامه ریزی درسی، ‌استادیار گروه برنامه ریزی درسی دانشگاه فردوسی مشهد

3 دکترای برنامه ریزی درسی، دانشیار گروه برنامه ریزی درسی دانشگاه فردوسی مشهد

چکیده

هدف: هدف این پژوهش، شناسایی موضوعات اساسی مورد نیاز سبک زندگی دانشجویی برای اثربخش‌تر شدن آنها، با توجه به دیدگاه صاحب‌نظران اسلامی بود. روش: روش پژوهش از نوع آمیختۀ اکتشافی متوالی بود. در بخش کیفی از روش تحلیلی- استنتاجی و در بخش کمّی از روش پیمایشِ پرسشنامه‌ای و انجام آزمونهای آماری استفاده شد. جامعۀ آماری اول، کلیۀ منابع مرتبط با سبک زندگی دانشجویی با توجه به دیدگاه صاحب‌نظران اسلامی و جامعه دوم، شامل تعدادی از اساتید حوزۀ علمیۀ مشهد و استادان معارفِ اسلامی دانشگاه فردوسی مشهد در سال 93-1392 بود. در جامعۀ اول از آنجا که کلیه منابع و مدارک موجود استفاده شد، نمونه‌گیری صورت نپذیرفت و در جامعۀ دوم، از 52 نفر با استفاده روش نمونه‌گیری هدفمند(نمونه‌گیری گلوله‌برفی) استفاده شدند. یافته‌ها: ارائۀ چارچوب مفهومی سبک زندگی دانشجویی در پنج مؤلفۀ کلّی، که عبارتند از: فعالیتهای آموزشی، فعالیتهای اوقات فراغت، فعالیتهای عبادی، بهداشت و تغذیه و فعالیتهای سیاسی. نتیجه‌گیری: دورۀ دانشجویی به لحاظ قرار گرفتن در طیف وسیعی از مشکلات عاطفی، روانی، اجتماعی، اقتصادی و تحصیلی، دوره‌ای حساس و نیازمند آموزشهای خاص و دریافت اطلاعات مفید در جهت پیشگیری و حل مشکلات است؛ بنابراین، توجه به چارچوب مفهومیِ سبک زندگی دانشجویی برای کلیۀ دانشجویان پیشنهاد می‌شود.

کلیدواژه‌ها


-      آجیلی،‌هادی و مهدی بیکی(1392). «کالبدشکافی سبک زندگی در جامعۀ سرمایه‌داری». فرهنگ مشاوره و روان‌درمانی(ویژه‌نامه سبک زندگی)، سال چهارم، ش 13: 110-81.

-      احمدی، عزت‌الله؛ یونس اسمعیلی طویل و زهره رسولی(1391). «بررسی سبک زندگی و عوامل مرتبط با آن در بین دانشجویان مرکز جامع علمی- کاربردی زندان تبریز». جامعه‌شناسی اقتصادی و توسعه، ش 2 (پاییز و زمستان): 31-1.

-      امین پور، فاطمه؛ امین پور، معصومه. (1392). آداب گفتاری حاکم بر سبک زندگی اسلامی از دیدگاه قرآن. معرفت. سال 22، شماره 185: 56-43.

-      بابایی، محمدباقر(1389). نقش فرهنگ در اقتدار ملی از دیدگاه امام علی علیه السلام. فصلنامه تحقیقات فرهنگی، دوره سوم، شماره 9: 39-75.

-      جوادی آملی، عبدالله(1391). مفاتیح الحیاه. قم: اسراء.

-      حسن‌دوست فرخانی،‌هادی؛ امید رضایی و داوود حسن‌دوست فرخانی(1392). «بررسی الگوی آرمانی سبک زندگی از دیدگاه مکتب اسلام». معرفت، سال بیست و دوم، ش 186: 35-23.

-      خامنه‌‌ای، سید علی(1391). «بیانات در جمع دانشجویان خراسان شمالی».

-      رحمت‌آبادی، الهام و آقابخشی، حبیب(1385). «سبک زندگی و هویت اجتماعی جوانان». رفاه اجتماعی، سال پنجم، ش 20: 235.

-      دلاور، علی(1385). روش های تحقیق در روان شناسی و علوم تربیتی. تهران: دانشگاه پیام نور.

-      شریفی، احمدحسین(1391). سبک زندگی به عنوان شاخصی برای ارزیابی سطح ایمان. معرفت فرهنگی اجتماعی، سال سوم، شماره سوم: 62-49.

-      طغیانی، مجتبی؛ محمدباقر کجباف و مهدی بهرام‌پور(1392). «رابطۀ سبک زندگی اسلامی با نگرشهای ناکارامد در دانشجویان». دانش و پژوهش در روان‌شناسی کاربردی، سال چهاردهم، ش 4 (54): 43-35.

-      طولابی، زهرا؛ صمدی، سهیل و مطهری نژاد، فاطمه(1392). بررسی نقش میانجی عزت نفس و خودکارآمدی در رابطه بین سبک زندگی اسلامی و سازگاری اجتماعی جوانان شهر مشهد. فصلنامه مطالعات جامعه شناختی جوانان، 9: 132-115.

-      کاویانی، محمد(1392). سبک زندگی اسلامی و ابزار سنجش آن. قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.

-      کریمی، جعفر و جمالی­نژاد، مهدی( 1387)، اوقات فراغت از دیدگاه اسلام. شماره 28. تهران: انتشارات معاونت تربیت بدنی و علوم ورزشی دانشگاه تهران.

-      لطف‌آبادی، حسین و وحیده نوروزی(1383). «بررسی چگونگی نگرش دانش‌آموزان دبیرستانی و پیش‌دانشگاهی ایران به جهانی‌شدن و تأثیر آن بر ارزشها و هویت دینی و ملی آنان». نوآوری‌های آموزشی، سال سوم، ش 9: 119-88.

-      گیدنز، آلبرت(1378). «تجدد تشخص: جامعه و هویت شخصی در عصر جدید». ترجمة ناصر موفقیان، نشر نی. مؤسسه پژوهش و برنامه ریزی آموزش عالی.

-      مصوبۀ شورای انقلاب فرهنگی(1390). «سند دانشگاه اسلامی». بازیابی شده از:http://www.dnva.ir/bylaw?nid=5

-      مهدوی کنی، محمدسعید(1378). دین و سبک زندگی(مطالعۀ موردی شرکت‌کنندگان در جلسات مذهبی). تهران: دانشگاه امام صادق(ع).

-       Ahmadi, Ezzatollah; Yoones Ismaeili-Tavil & Zohreh Rasouli (2012). “The Study of Lifestyle and the Related Factors among the Students of Applied Science Center of Tabriz Prison”. Economic Sociology & Development Journal, 2nd N Fall & winter: 1-31.

-       Ajili, Hadi & Mehdi Beiki (2013). “Dissection, Lifestyle in the Bourgeoisie Society”. The Culture of Consultation and Psychotherapy Journal, The Special Lifestyle Edition, year 4. 13: 81-110.

-       Aminpour, fatemeh; Aminpour masoomeh( 2013). “Dialogue habitudes in Islamic Lifestyle from Quran's view”. marefat, Year 22, N.185:43-56.

-       Babaee, mohammad bagher  (2010). “The role of culture in national authority from view point of Imam Ali”. Cultural researches quarterly, N.9:39-75.

-       Chiny-Bun̦tse (1996)̦.“Rethinking MBA accounting module teaching ̦assessment and curriculum

-       Cultural revolution council measure (2011)." Islamic university document",    retrieved from http://www.dnva.ir/bylaw?nid=5  

-       Giddens, Albert (1999). “Modernity and self Identity: self and Society in the late modern age”. Translated by Naser Movafaqian, Ney Publication. Higher education planning & Research institute.

-       Hasandoost  Farkhani, Hadi; Omid Rezaei & Davood Hasandoost Farkhani, (2013). “The Study of the Idealistic Pattern of Lifestyle from the Viewpoint of Islamic School”. Ma'refat Journal, Year 22. 186: 23-35.

-       Javadi Amoli, Abdallah (2012). Mafatih al-Hayat. Qom: Asra Publications.

-       Karimi, Jafar & Jmalinejad, Mahdi  (2008).  Free time from Islam's view. Tehran: Tehran university Sport sciences deputy publication.

-       Kaviyani, Mohammad (2013). Islamic Lifestyle and the Tools to Measure it. Qom: The Seminary and University Research Center.

-       Khamenei, Seyed Ali (2012). “The Statements in Students Public in Northern Khorasan”.

-       Lotf Abadi, Hossein & Vahideh Norouzi (2004). “A Research on Iranian High School & Preuniversity Students' Insight to become Universalized and The Influence on their Values, Religious and National Identity”. Academic Innovations Journal, Year 3, N. 9: 88-119.

-       Mahdavi Kani, Mohammad Saeed (2008). Religion and Lifestyle (The Study Case of the Participants in Religious Meetings). Tehran: Imam Sadeq (A.S) University.

-       Rahmat Abadi, Elham & Habib Aghabakhshi (2006). “Lifestyle & Young Social Identity”. Social welfare & Scientific Research Journal, Year 5, 20: 235.

-       Sharifi , ahmad hossin (2012). “Lifestyle as a criterion for evaluating the faith”. Social & cultural marefat Journal, Year 3, N.3: 49-62.

-       Toqyani, Mojtaba; Mohammad Baqer Kajbaf & Mahdi Bahram Pour (2013). “The Relation of Islamic Lifestyle with Inefficient Insights among the Students”. Knowledge & Research in Applied Psychology, Year 14, 4 (54): 35-43.

-       Toolaee, Zahra; Samadi , Soheil & Motahhari nejad , Fatemeh (2013). “The Relation between mediating role of self-esteem and self-efficacy in relation with Islamic Lifestyle and social adjustment of Mashhad youth”. Youth social studies quarterly, N.9:115-132.