چرا جامعه‌شناسی معرفت به جامعه‌شناسی معرفت علمی منجر نشد؟

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

دکتری فلسفه علم و فنّاوری؛ دانشیار گروه فلسفه علم، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی/ نشانی: تهران؛ اتوبان کردستان، نبش خیابان 64 / نمابر: ۸۸۰۴۶۸۹۱/ Email: gmheidari@gmail.com

چکیده

هدف: مسئلۀ اصلی این تحقیق پاسخ به این دو پرسش بود که: اولاً چه تلقی‌ای از علم سبب شد تا جامعه‌شناسان معرفت نتوانند محتوای معرفت علمی را مورد بررسی‌های جامعه‌شناختی قرار دهند؟ ثانیاً چه عواملی سبب شد تا تامس کوهن توانست برای اولین بار این کار را انجام دهد؟ روش: روش تحقیق، اسنادی- تحلیلی بود و با مراجعه به متون جامعه‌شناسی معرفت، فلسفۀ علم و جامعه‌شناسی معرفت علمی سعی شد تا پرسشهای ذکر شده بررسی شوند. یافته‌ها و نتیجه‌گیری: جامعه‌شناسان معرفت به دلیل نگرش پوزیتیویستی نتوانستند معرفت علمی را مورد کاوشهای جامعه‌شناختی قرار دهند؛ در حالی که تامس کوهن به دلیل آشنایی با فلسفۀ ویتگنشتاین و برگرفتن نگرشی غیر پوزیتیویستی، کوشید برای اولین بار امکان بررسی جامعه‌شناختی معرفت علمی را مطرح کند.

کلیدواژه‌ها


منابع

-       کنوبلاخ، هوبرت(1391). مبانی جامعه‌شناسی معرفت. ترجمه کرامت‌الله راسخ. تهران: نی.

-       کوهن، تامس(1389). ساختار انقلابهای علمی. ترجمه سعید زیباکلام. تهران: سمت.

-       مقدم حیدری، غلامحسین(1392/الف). «ارزیابی تطبیقیِ جامعه‌شناسی معرفت کارل مانهایم و نظریۀ پارادایمی تامس کوهن». ذهن، ش 55.

-       مقدم حیدری، غلامحسین(1392/ب). «مبانی فلسفی مردم‌شناسی علم». روش‌شناسی حوزه و دانشگاه، سال نوزدهم، ش 75-74.

-       مولکی، مایکل(1376). علم و جامعه‌شناسی معرفت. ترجمه حسین کچوئیان. تهران: نی.

-       Alunjones, Robert (1998). “Religion and Science in the Elementary Forms”. In On Durkheim’s Elementary Forms of Religious Life. Edited by N.J. Allen, W.S.F. Pickering and W. Watts Miller. Routledge.

-       Durkheim, Emile (1982). The Rules of Sociological Method. Translated by W.D. Halls. The Free Press.

-       Durkheim, Emile (1995). The Elementary Forms of Religious Life. Translated by Karen E. Fields. The Free Press.

-       Feyerabend, Paul (1993). Against Method, Verso. 3 Edition, Reprinted 2002.

-       Hamilton, Peter (1974). Knowledge and Social Structure. Routledge & Kegan Paul.

-       Knoblauch, Hubert. Principles of Sociology of knowledge. Translated into Persian by Keramatollah Rasakh (2003 ). Tehran: Nei

-       Kuhn, T.S. (1957). The Copernican Revolution: Planetary Astronomy in the Development of Western Thought. Cambridge: Harvard University Press.

-       Kuhn, T.S. (1970). The Structure of Scientific Revolutions.The University of Chicago Press.

-       Kuhn, T.S. (1987). Black-Body Theory and the Quantum Discontinuity, 1894-1912. Chicago: University of Chicago Press.

-       Kuhn, T.S. The Structure of Scientific Revolutions. Translated into Persian by Saeed Zibakalam (2010).Tehran: Samt Pub.

-       Lukes, Steven (1982). “Introduction”. In The Rules of Sociological Method. Translated by W.D. Halls. The Free Press.

-       Mannheim, Karl (1936). Ideology and Utopia. London and Henley. Routledge & Kegan Paul (1975).

-       Marx, Karl & Friedrich Engels (1998). The German Ideology. Prometheus Books.

-       Marx, Karl (2000/a). “The Communist Manifesto”. In Selected Writings. Edited by David McLellan. Second Ed. Oxford University Press.

-       Marx, Karl (2000/b). “Preface to a Critique of Political Economy”. In Selected Writings. Edited by David McLellan. Second Ed. Oxford University Press.

-       Marx, Karl (2000/c). “Economic and Philosophical Manuscripts”. In Selected Writings. Edited by David McLellan. Second Ed. Oxford University Press.

-       Meja, Volker & Nico Stehr (1990). Knowledge and Politics: The Sociology of Knowledge Dispute. London: Routledge.

-       Moghaddam heidari, gholam hossien. (2013)comparative evaluation of Karl Mannheim, s sociology of knowledge and Thomas Kuhn, s paradigm theory    . Mind [zehn] , N: 55

-       Moghaddam heidari, gholam hossien. (2013)philosophical principles of anthropology of science. Hoseh and university methodology  , year :19,N: 74-75

-       Mulkay, Michael. Science and Sociology of knowledge. Translated into Persian by Hossin Kachooyan (1997 ). Tehran: Nei

-       Peristiany, J.G. (2010). “Introduction”. In Sociology and Philosophy. By Emile Durkheim. Translated by D.F. Pocock. Routledge.

-       Phillips, D.Z. (2003). Wittgenstein’s On Certainty. Blackwell Publishing.

-       Scheler, Max (2015). “The Sociology of Knowledge: Formal and Material Problems”. In Knowledge and Politics. Edited by Volker Meja and Nico Stehr. Routledge.

-       Schmaus, Warren (1998). “Durkheim on the Causes and Functions of the Categories”. In On Durkheim’s Elementary Forms of Religious Life. Edited by N.J. Allen, W.S.F. Pickering and W. Watts Miller. Routledge.

-       Wittgenstein, Ludwig (1969). On Certainty. Translated by Denis Paul & G.E.M. Anscombe. Basil Blackwell, Oxford.

-       Wittgenstein, Ludwig (1986). Philosophical Investigation. Translated by G.E.M. Anscombe. Basil Blackwell Ltd.