بررسی رویکرد خانواده‌ درمانی روایی بر اساس رویکرد تهذیبی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری روان‌شناسی پژوهشگاه حوزه و دانشگاه(نویسنده مسئول)/آدرس: قم؛ پردیسان، بلوار دانشگاه، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه/ نمابر 02532111/ Email: mahmoodazadi@rihu.ac.ir

2 دکتری جامعه‌شناسی و استادیار گروه علوم اجتماعی پژوهشگاه حوزه و دانشگاه. قم- ایران.

چکیده

هدف: این مقاله به دنبال بررسی ناسازگاری خانواده‌درمانی روایی با مبانی معرفت‌شناسی، انسان‌شناسی و ارزش‌شناسی اسلامی و تهذیب این نظریه در موارد ناسازگاری بود. روش: به منظور شناختِ دقیق‌تر نظریۀ مذکور، با روش توصیفی- تحلیلی ابتدا زمینه‌های فلسفی این نظریه را مد نظر قرار داده، سپس به مبانی معرفت‌شناسی، انسان‌شناسی و ارزش‌شناسی نظریه اشاره کرده و در پایان، ناسازگاری این نظریه را با مبانی اسلامی بررسی و تحلیل کرده‌ایم. یافته‌ها: یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد نظریۀ روایت‌درمانی در موارد ذیل با مبانی اسلامی تفاوت دارد: ملاک تشخیص بهنجاری، ماهیت انسان، اختیار انسان، معنای زندگی، نیاز معنوی و مذهبی و مسائل یقینی. نتیجه‌گیری: به نظر می‌رسد به واسطة رویکرد تهذیبی در علم دینی، بتوان ناسازگاری‌های این نظریه را با مبانی اسلامی تهذیب، رفع و سپس با نگاهی واقع‌گرایانه، از این نظریه در کاربست درمان در جامعۀ اسلامی ایران استفاده کرد.

کلیدواژه‌ها


منابع

-       قرآن کریم.

-       خسروپناه، عبدالحسین(1392). در جستجوی علوم انسانی اسلامی: تحلیل نظریه‌های علم دینی و آزمون الگوی حکمی- اجتهادی در تولید علوم انسانی. قم: معارف.

-       سالاری‌فر، محمدرضا(1393). خانواده در نگرش اسلام و روان‌شناسی. قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.

-       طوسی، محمدحسن(1388). امالی. ترجمه صادق حسن‌زاده. قم: اندیشه هادی.

-       گلادینگ، ساموئل(1392). خانواده‌درمانی: نظریه، تاریخچه و کاربرد. ترجمۀ عزیزالله تاجیک اسمعیلی و محسن رسولی. تهران: تزکیه- آزما.

-        معلمی،  حسن،  پیشینه  و  پیرنگ  معرفت  شناسی،  چاپ  اول،  تهران:  انتشارات  پژوهشگاه  فرهنگ  و  اندیشه   اسلامی، 1386 ص 26

-        The Holly quran 

-       Blaikie, N. (2007). Approaches to Social Enquiry: Advancing Knowledge. Polity. Constructive Therapies. New York: Guilford Press.

-       Cecchin, Gianfranco (1988). “Address to Association for Family Therapy”. Context, 8 (4): 7-10.

-       Combs, G. (1996). Narrative Therapy: The Social Construction of Preferred Realities. WW Norton & Company.

-       Corey, G. (2012). Theory and Practice of Counseling and Psychology. Cengage Learning India Pvt Ltd; 9th Edition

-       David, P. & L. Stafford (2013). “A Relational Approach to Religion and Spirituality in Marriage the Role of Couples’ Religious Communication in Marital Satisfaction”. Journal of Family Issues, 0192513X13485922.

-       De Jong, P. & I.K. Berg (2012). Interviewing for Solutions. Nelson Education.

-       De Shazer, S. (1994). Words Were Originally Magic. WW Norton & Co.

-       Drozdek, B. & J.P. Wilson (Eds.) (2007). Voices of Trauma: Treating Psychological Trauma across Cultures. Springer Science & Business Media.

-       Gergen, K. (1991). The Saturated Self: Dilemmas of Identity in Contemporary Life. Basic Books.

-       Gladding, S.T. (2013). Family Therapy: History, Theory, and Practice. Translated by Aziz Allah Tajik and Mohsen Rasuli. Tehran: Tazkieh- Azma.

-       Goldenberg, H. & I. Goldenberg (2003). Family Therapy: An Overview. Translated by Hamid Reza Hussein Shahi Browzati, Siyamak Naghshbandi and Elham Arjomand. Tehran: Ravan Publication.

-       Goldenberg, H. & I. Goldenberg (2012). Family Therapy: An Overview. Cengage Learning.

-       Gunnell, D.; N. Middleton, E. Whitley, D. Dorling & S. Frankel (2003). “Why are Suicide Rates Rising in Young Men but Falling in the Elderly? A Time-Series Analysis of Trends in England and Wales 1950-1998”. Social Science & Medicine, 57 (4): 595-611.

-       Harris, J.I.; S.W. Schoneman & S.R. Carrera (2005). “Preferred Prayer Styles and Anxiety Control”. Journal of Religion and Health, 44 (4): 403-412.

-       Hicks, S.R. (2004). Explaining Postmodernism: Skepticism and Socialism from Rousseau to Foucault. Scholargy Publishing, Inc.

-       Khosropanah, Abdulhossein (2013). Searching for Islamic Humanistic Sciences: Analyzing the Religious Sciences Theories and Examining the Hekmi-Ijtihadi Pattern in Producing Humanistic Sciences. Qum: Maaref Publication.

-       Laws, D.R. & W.T. Donohue (Eds.) (2008). Sexual Deviance: Theory, Assessment, and Treatment. Guilford Press.

-       Lyotard, J.F. (1984). The Postmodern Condition: A Report on Knowledge (Vol. 10). U of Minnesota Press.

-       Maldonado, A.D. (2008). The Use of Scriptures as a Psychotherapeutic Intervention across Treatment Modalities. ProQuest.

-       Maris, R.W.; A.L. Berman & M.M. Silverman (2000). Comprehensive Textbook of sociology. New York: 3.

-       Maturana, H.R. & F.J. Varela (1987). The Tree of Knowledge: The Biological Roots of Human Understanding. New Science Library/Shambhala Publications.

-       Payne, M. (2006). Narrative Therapy. Sage.

-       Polkinghorne, D.E. (1988). Narrative Knowing and the Human Sciences. Suny Press.

-       Salarifar, Mohammad Reza (2014). Family in the Viewpoints of Islam and Psychology. Research Institute of Hawzah and University

-       Schultz, D. & S. Schultz (2016). Theories of Personality. Cengage Learning.

-       Schwarzbaum, S. (2009). “Interview with Jill Freedman: A Conversation about having Conversations”. The Family Journal, 17 (2): 160-167.

-       Toosi, Mohammad Hassan (2009). Amali. Translation by Sadiq Hassan Zadeh. Qum: Andisheye Hadi Publication.

-       White, M. & D. Epston (1990). Narrative Means to Therapeutic Ends. WW Norton & Company.

-       White, Michael (1989). Selected Papers. Adelaide: Dulwich Centre Publications.

-       White, Michael (1993). Deconstruction and Therapy. WW Norton & Co.

-       White, Michael (1995). Re-authoring Lives: Interviews and Essays. Adelaide: Dulwich Centre Publications.

-       White, Michael (2004). Narrative Practice and Exotic Lives. Adelaide: Dulwich Centre Publications