تحلیل و ارزیابی گروه معارف اسلامی دانشگاهها و مراکز آموزش عالی (مورد مطالعه:دانشگاههای مرکز استان گلستان)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دکتری کلام اسلامی؛ استادیارگروه معارف اسلامی دانشگاه پیام نور(نویسنده مسئول)/ نشانی: انجیراب، پل فتحه باغ، جنب ستاد فرماندهی نیروی انتظامی، دانشگاه پیام نور گرگان / نمابر: 32436236-017 / Email: mt_mobasheri@yahoo.com

2 کارشناس ارشد علوم اجتماعی؛ مدرس دانشگاه پیام نور.

3 کارشناس ارشد مطالعات منطقه‌ای و عضو دفتر تحقیقات مرزبانی کشور

چکیده

هدف: محققان در پژوهش حاضر، در پی شناسایی نقاط قوّت، ضعف، تهدید و فرصتهای گروه معارف اسلامی در دانشگاهها و مراکز آموزش عالی استان گلستان مبتنی بر رویکرد علمی و نیز واکاوی و ارزیابی درونی و بیرونی این گروه آموزشی بوده‌اند. روش: این پژوهش به شیوۀ مقطعی و توصیفی- تحلیلی انجام شد. ابزار تحقیق پس از اجماع خبرگان، به روش بارش فکری مبتنی بر مدل راهبردی Swot در بین 28 نفر از اعضای هیئت علمی، مدرّسان و مدیران گروه معارف اسلامی دانشگاههای مرکز استان گلستان در سال 1394 توزیع و پس از ورود اطلاعات به محیط نرم‌افزار آماری Spss18، با استفاده از شاخصهای مجذور مرکزی تجزیه و تحلیل شد. یافته‌ها و نتایج:در بین گویه‌ها، گویۀ «وجود منابع معتبر و تعدد تألیف در حوزۀ معارف اسلامی» در رتبۀ اول قوّتهای گروه معارف، «ناتوانی محتوای دروس معارف در ارائۀ مدلی کارا و بهینه در زندگی روزمره» اولویت اول نقاط ضعف، «غلبۀ رویکرد کمّیت‌گرایی در بین دانشجویان مبنی بر اخذ نمرۀ بالا در دروس معارف برای ارتقای معدل» در رتبۀ اول تهدیدها و گویۀ «قدمت یگانه‌پرستی و اعتقاد وحدانی در بین مردم و همسویی زمینه‌های فرهنگ ملی با فرهنگ اسلامی» در رتبۀ اول فرصتهای(محیط بیرونی) گروه معارف اسلامی دانشگاهها گزارش شد.

کلیدواژه‌ها


منابع

-       امام خمینی، روح‌الله(1385). صحیفه نور. تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(ره).

-       امینی، محمد؛ حمید رحیمی و زهره صمدیان(1392). «بررسی دیدگاه دانشجویان دربارۀ موانع اثربخشی دروس معارف اسلامی در دانشگاه آزاد اسلامی کاشان». اسلام و پژوهشهای تربیتی، ش 9 (بهار و تابستان): 108-89.

-     پویازاده، اعظم و محمدرضا شعیری(1383). «بررسی نگرش دانشجویان الهیات نسبت به رشتۀ الهیات و معارف اسلامی». دانشور رفتار، دورۀ یازدهم، ش 9 (اسفند): 78-65.

-       حیدری، علی‌اشرف و عباسعلی شاملی(1389). «بررسی نقش شخصیت و رفتارهای اخلاقی دبیران معارف اسلامی در الگوپذیری دانش‌آموزان مقطع متوسطه». اسلام و پژوهشهای تربیتی، ش 3 (بهار و تابستان): 223-189.

-       خسروی، زهره و خسرو باقری(1387). «راهنمای درونی کردن ارزشهای اخلاقی از طریق برنامۀ درسی». مطالعات برنامه درسی، ش 8 (بهار): 105-81.

-       رحمتی، حسینعلی(1385). «معرفت، شرط تدریس معارف». معارف، ش 42 (دی): 8.

-       شورای عالی انقلاب فرهنگی(1369). مصوبه شماره 240. 14 اسفند 1369.

-       شورای عالی انقلاب فرهنگی(1387).مصوبه شماره 533. 27 فروردین 1387.

-       شورای عالی انقلاب فرهنگی(1370). مصوبه شماره 249. 11 تیر 1370.

-       شورای عالی انقلاب فرهنگی(1372). مصوبه شماره 322-324. 3 اسفند 1372.

-       شورای عالی انقلاب فرهنگی(1383). مصوبه شماره 542. 23 تیر 1383.

-       شورای عالی انقلاب فرهنگی(1385). مصوبه شماره 583. 26 اردیبهشت 1385.

-       علوی، حمیدرضا و زهره اکبرزاده(1388). «بررسی روشهای تدریس و ارزشیابی معلمان دروس دینی و نگرش و رفتار دینی دانش‌آموزان دبیرستانهای دخترانه ناحیه 2 شهر کرمان». اسلام و پژوهشهای تربیتی، ش 1 (بهار و تابستان): 94-53.

-       فضل‌اللهی، سیف‌الله و محمدتقی حاج ابراهیمی(1389). «راهکارهای عملی اسلامی شدن دانشگاهها با رویکرد به دیدگاه استادان دروس معارف اسلامی». معرفت، ش 157 (دی): 82-67.

-       مجیدی، محمدرضا و ابوالقاسم فاتحی(1385). «بررسی سنجش نگرش دانشجویان نسبت به برنامه‌ریزی دروس معارف اسلامی». پژوهش و برنامه‌ریزی در آموزش عالی، ش 41(پاییز): 55-37.

-       یوسفی لویه، وحید(1386). «تأثیر آموزش دروس معارف اسلامی بر نگرش دینی دانشجویان». تربیت اسلامی، دورۀ سوم، ش 5(پاییز و زمستان): 184-153.

-       Alavi, Hamid Reza & Zohreh Akbarzadeh (2009).“Analyzing the Ways of Religious Teachers taught and Analyzing Secondary School Students Religious Behavior”. 2 Quarterly: Islam and Educational Research, No. 1: 53-94.

-       Amini,Mohammad; Hamid Rahimi& Zohreh Samadian (2013).“Analyzing Students Viewpoint about the Reasons Avoiding the Effectiveness of Islamic Knowledge Lessons in Azad Islamic Uni”. 2 Quarterly: Islamic and Educational Research, No. 9: 84-108.

-       Fazlollahi, Seyfollah & MohammadTaghiHajEbrahimi,(2010). “Efficient Ways for Universities to become Islamic by the View of Islamic Knowledge Study Teachers”. Quarterly: Knowledge, No. 157: 67-82.

-       Heydari, Ali Ashraf &Abbas Ali Shamli(2010).“Analyzing the Effect of Islamic Knowledge Professors Character and Moral Behavior on Secondary School Students Template”. 2 Quarterly Islamic and Educational Research, No. 3: 189-223.

-       Imam Khomeini, Roohollah (2006).Sahife Noor. Tehran: The Institute for compilation and publication of Imam Khomeini, s Works.

-       Khosravi,Zohreh and Khosro Bagheri (2008).“Guiding to Internalize Behavioral Value by the Mean of Study Programme”. Quarterly Study of Lesson Programme, No. 8: 81-105.

-       Majidi,Mohammad Reza & Abolghasem Fatehi(2006).“Analyzing Students Viewpoint about Knowledge Study Planning”.Quarterly Research and Planning in Superlative Education, No. 41: 37-55.

-       Poyazadeh, Azam & Mohammad Reza Shaeiri(2004).“Analyzing Students Viewpoint about Theology and Islamic Knowledge”. 2 Monthly Scientific Behavior, Term 11, No. 9: 65-78.

-       Rahmati, Hossienali (2006).“Having knowledge is a pre-condition to teach [Islamic] Knowledge”. Knowledge Quarterly, No 42: 8.

-       Revolution Superlative Council (1990). Resolve No 240. 14 esfand 1369.

-       Revolution Superlative Council (2008). Resolve No 533. 27 farvardin 1387.

-       Revolution Superlative Council (1991). Resolve No 249. 11 tir 1370.

-       Revolution Superlative Council (1993). Resolve No 322-324. 3 esfand 1372.

-       Revolution Superlative Council (2004). Resolve No 542. 23 tir 1383.

-       Revolution Superlative Council (2006). Resolve No 583. 26 ordibehesht 1385.

-       Yousefi Louyeh, Vahid(2007).“The Effect of Knowledge Study Education on Students Religious Idea”. 2 Quarterly: Islamic Education, Term 3, No. 5: 153-184.