بررسی تحلیلی هویّت و مبانی انسان‌شناختی توسعة اجتماعی مدرن بر اساس اندیشة اسلامی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 . دکتری تخصصی فلسفۀ اسلامی، گرایش حکمت متعالیه. استادیارگروه عرفان مؤسسة حکمت و فلسفة ایران(نویسنده مسئول) / نشانی: قم؛ خیابان حضرت ابوالفضل، خیابان دانش، کوچه 3 ، پلاک 17 / نمابر: 02532941250/ Email: yarazegh@yahoo.com

2 . کارشناس ارشد مدرسی معارف، شاخۀ مبانی نظری اسلام. دانشگاه معارف اسلامی. قم- ایران

چکیده

هدف: هدف محققان در این مقاله، اثبات و بیان‌ این نکته بود که الگوی توسعۀ اجتماعی مدرن نمی‌تواند به عنوان یک الگوی موفق و کارامد مطرح شود. روش: این مقاله به روش کتابخانه‌ای تدوین شده است. یافته‌ها: یکی از ابعاد گسترده و مهم توسعه، بُعد اجتماعی آن است که به معنای ایجاد بهبود در وضعیت افراد یک جامعه و حرکت به سوی زندگی سعادتمندانه بیان شده است. از آنجا که توسعۀ اجتماعی نسبت به سایر ابعاد توسعه از وجه انسانی بالاتری برخوردار است، بنابر این، مبانی انسان‌شناختی توسعۀ اجتماعی مدرن، اثر جهت‌داری بر این بعد از توسعۀ مدرن گذاشته و مسیر آن را طوری معیّن ساخته که آن را در تقابل کامل با توسعۀ اجتماعی مدّ نظر اسلام قرار داده است. نتیجه‌گیری: در توسعۀ اجتماعی مدرن، پیامدهایی از جمله: جانشین شدن قانون و قراردادهای اجتماعی به جای شریعت و وحی الهی، فردگرایی و اولویت منافع فرد نسبت به جامعه، علم‌زدگی و اعتقاد به شأن‌محوری برای علم، تراکم ساختار و معرفت و از خودبیگانگی در انسان، منجر به ایجاد بحرانهای زیادی در جامعۀ مدرن غربی مانند بحران عقلانیت، بحران کارامدی و شکاف طبقاتی شده است.

کلیدواژه‌ها


منابع

-       اخترشهر، علی(1386). اسلام و توسعه، تهران: پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.

-       ازکیا، مصطفی(1364). مقدمه‌ای بر جامعه‌شناسی روستایی. تهران: اطلاعات، چ دوم.

-       آجرلو، اسماعیل(1390). توسعۀ اجتماعی و اندیشه اسلامی. تهران: دانشگاه امام صادق(ع).

-       آوینی، سید مرتضی(1386). توسعه و مبانی تمدن غرب. تهران: ساقی.

-       باتومور، تی.بی.( 1370). جامعه‌شناسی. ترجمه سید حسن حسینی کلمجاهی. تهران: کتابهای جیبی.

-       پای، لوسین(1370). «فرهنگ سیاسی و توسعۀ سیاسی». ترجمه مجید محمدی. نامۀ فرهنگ، ش 6-5.

-       توسلی، غلامعباس(1373). سمینار جامعه‌شناسی توسعه. تهران: سمت.

-       توکلی، محمدجواد (1389) ، مقالهروش‌شناسی تدوین شاخص پیشرفت انسانی، مجله معرفت اقتصادی، شماره 4.

-       جمعی از نویسندگان(1377). جامعۀ ایدهآل اسلامی و مبانی تمدن غرب. تهران: انتشارات دبیرخانه.

-       جمعی از نویسندگان(1392). الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت، ج 2. تهران: فرهنگ و اندیشۀ اسلامی.

-       جوادی آملی، عبدلله(1386). حق و تکلیف. قم: اسراء.

-       رحیم‌پور ازغدی، حسن(1388). عقلانیت(جامعه‌شناسی توسعه). تهران: طرح فردا، چ پنجم.

-       رحیمی، سلمان‏علی(1391). دین و عقلانیت ارتباطی. قم: مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی.

-       ریمون، آرون(1370). مراحل اساسی اندیشه در جامعه. ترجمه باقر پرهام. تهران: علمی فرهنگی.

-       سعیدی، علی(1389). انسان مطلوب. [بی‏جا]: پژوهشگاه تحقیقاتی زمزم هدایت.

-       صولتی، مهران(1390). جامعه‌شناسی سلطه. تهران: جامعه‏شناسان.

-       عظیمی، حسین(1371). مدارهای توسعه‌یافتگی در اقتصاد ایران. تهران: نی، چ دوم.

-       مصباح یزدی، محمدتقی(1376). تهاجم فرهنگی. قم: مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی.

-       مطهری، مرتضی(1362). امدادهای غیبی در زندگی بشر. قم: صدرا.

-       معین، محمد(1382). فرهنگ فارسی، 4 جلدی. تهران: دبیر.

-       موریس‌بلاوث، جیمز(1392). غرب چگونه غرب شد. ترجمه مرتضی مداحی. تهران: سروش.

-       نوروزی، محمدجواد(1394). استقلال در الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت. قم: مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی.

-       نولان، پاتریک و گرهارد لنسکی(1380). جامعه‌های انسانی، ترجمه ناصر موفقیان. تهران: نی.

-       Ajorloo, Esmaeil (2011).Social Development and Islamic Though. Tehra: Emem sadeghUniversity.

-       Akhtar Shahr. Ali (2007). Islam and development Tehran: Farhang va Andishe Eslami.

-       Assembly of Authors (1998). Ideal Islamic Society(Utopia). Tehran: Dabirkhane

-       Assembly of Authors (2013).Iranian Islamic Development Pattern. Tehran; Farhang va andisheh eslmami.

-       Avini, Morteza (2007). Development and Foundations of Western Civilization. Tehran: Saghi.

-       Azimi, Hosein (1992).Development Orbits in the Iran's Economic. Tehran: Ney.

-       Azkia, Mostafa (1985).An Introduction to Rural Sociology. Tehran: Ettelaat.

-       Baatomor, T.B (1991).Sociology.Translated By Hasan Hoseini. Tehran: Ketabhaie jibi.

-       Javadi Amoli, Abdollah (2007).The Right and Duty. Qum: Asra.

-       MesbahYazdi, Mohammad Taghi (1997).Cultural Invasion. Qom: Imam Khomeini institute.

-       Moein, Mohammad (2003).Persian Dictionary. Tehran: Dabir.

-       Morris Blout, James (2013).the colonizers model of the world. Translated into Persian by morteza maddahi Tehran: soroush.

-       Motahhari, Morteza (1983).Divine assistance in Human Life.Qom: sadra.

-       Nolan Patrik and Gerhard Lineski (2001). Human societies Translated by Naser Movafaghian. Tehran: nay.

-       Norouzi, Mohammad Javad (2015). independence in Iranian Islamic Development Pattern. Qom: moaseseh Emam Khomeini.

-       Pay. Losian (1991). Political Culture and Political development Translated by Majid Mohammadi. Tehran: Nameh Farhang.

-       Rahim Pour Azqadi, Hassan (2009).Rationality (Development Sociology). Tehran: farda.

-       Rahimi, Salman Ali (2012).Religion and CommunicationalRationality. Qom: moaseseh Emam Khomeini.

-       Raimon Aron (1991). Basic Levels of Thought in Society. Translated By Bagher Parham. Tehran: Elmi Farhangi.

-       Saeedi, Ali (2010).Desirable Human.Tehran: Zamzam Hedayat.

-       Solati, Mehran (2011). Domination Sociology.Tehran: Jamee Shenasan

-       Tavakkoli, Mohammad Javad (2010).methodology of measuring human development indicator. Economic knowledge magazine: N.4.

-       Tavassoli, Qulam Abbas (1994).Seminar of Development Sociology. Tehran: Samt