بررسی عوامل درون‏سازمانی مؤثر بر اثربخشی دروس گروه معارف اسلامی مطالعة موردی: دانشگاه آزاد اسلامی واحد دزفول

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دکتری تخصصی الهیات و معارف اسلامی، استادیار گروه معارف اسلامی دانشگاه آزاد اسلامی واحد دزفول(نویسنده مسئول)/ نشانی: دزفول ، کوی آزادگان ، بلوار دانشگاه، دانشگاه آزاد اسلامی واحد دزفول نمابر: 06142261733/ Email: farajipak@gmail.com

2 دکتری تخصصی برنامه‏ریزی درسی، استادیار گروه علوم تربیتی دانشگاه آزاد اسلامی واحد دزفول. دزفول، ایران.

3 دکتری تخصصی فقه و حقوق اسلامی، استادیار گروه معارف اسلامی دانشگاه آزاد اسلامی واحد دزفول، دزفول، ایران

چکیده

هدف: پژوهش حاضر به بررسی عوامل درون‏سازمانی مؤثر بر اثربخشیدروس عمومی گروهمعارفاسلامی از دیدگاه دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی واحد دزفول پرداخته است. روش: این تحقیق از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفی- پیمایشی است. جامعۀ آماری پژوهش، کلیۀ دانشجویان شاغل به تحصیل در مقطع کارشناسی دانشکده‏های علوم انسانی، فنی- مهندسی و پرستاری دانشگاه آزاد اسلامی واحد دزفول در نیمسال دوم سال تحصیلی 95-94 به تعداد 6262 نفر بودند که با روش نمونه‏گیری تصادفی طبقه‏ای نسبتی، تعداد 395 نفر به عنوان نمونه انتخاب شدند و ارزیابی دانشجویان از وضعیت گروه معارف اسلامی در خصوص رعایت هر یک از مؤلفه‏های درون‏سازمانی(شامل چارچوب و محتوای برنامۀ درسی، اجرای برنامۀ درسی و مدیریت برنامۀ درسی) بررسی شد. یافته‏ها: دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی واحد دزفول، گروه معارف اسلامی این واحد را در زمینۀ عوامل «چارچوب و محتوای برنامۀ درسی»، مطلوب(بالاتر از حد متوسط)، در زمینۀ «اجرای برنامۀ درسی»، مطلوب(در حد متوسط) و در زمینۀ عامل «مدیریت برنامۀ درسی»، نامطلوب(پایین‏تر از حد متوسط) و در مجموع، گروه معارف اسلامی این واحد را بر اساس «کل عوامل درون‏سازمانی» نامطلوب ارزیابی کردند. نتیجه‏گیری: لازم است گروه معارف اسلامی واحد دزفول با استفاده از راهکارهای مناسب (مانند استفاده از اساتید هیئت علمی، جلسات هم‏اندیشی، کادر مدیریت قوی و ... )، توانمندی این گروه را افزایش دهد.

کلیدواژه‌ها


منابع

-      آراسته، حمیدرضا و سید طاهر فاضلی ماسوله(1390). «رتبه‏بندی‏ها و ویژگی‏های دانشگاههای برتر جهانی». آموزش مهندسی ایران، سال سیزدهم، ش 52: 101-87.

-      آقاجانی قناد، محمدرضا و جمال فرزند وحی(1380). بررسی نگرش دانشجویان ایلام نسبت به دروس معارف اسلامی. پایان‏نامه کارشناسی ارشد دانشگاه تهران.

-      اعضای هیئت علمی معارف(1380). «دومین نشست اعضای هیئت علمی معارف». پیام دانشگاه، ش 40-39: 11.

-      بازرگان، عباس؛ یوسف حجازی و فاخته اسحاقی(1386). فرایند اجرای ارزیابی درونی در گروههای آموزشی دانشگاهی. تهران: روان.

-      پویازاده، اعظم و محمدرضا شعیری(1383). «بررسی نگرش دانشجویان رشته الهیات نسبت به رشته الهیات و معارف اسلامی». دانشور، سال یازدهم، ش 9: 183-172.

-      توفیقی، جعفر(1381). «ضرورت دروس عمومی معارف اسلامی». معارف، ش 5: 18.

-      حسین‏زاده بافرانی، مریم(1379). بررسی نظرات مدیران و دبیران دینی در مورد عوامل افزایش‏دهندۀ کیفیت آموزش درس دینی. پایان‏نامه کارشناسی ارشد. دانشکده علوم تربیتی و روان‏شناسی دانشگاه اصفهان.

-      خالقی، حسن(1386). «کیفیت آموزش در دانشگاهها». پیک سنجش، سال دوازدهم، ش 15.

-      شرفی، محمدرضا(1381). «با صاحب‏نظران». معارف، ش 7: 14.

-      شفیع‏پور مطلق، فرهاد و حسین خدادادی(1389). «جذابیت بخشیدن به کلاسهای دروس معارف اسلامی دانشگاهها». مجموعه مقالات همایش تولید علم و جنبش نرم‏افزاری در حوزۀ معارف اسلامی. ش 1: 92-80.

-      طباطبایی‏نسب، سید محمد؛ مهدی ابوالقاسمی و رضا ابراهیم‏زاده پزشکی(1392). «مدیریت ارتباط با دانشجو: رویکردی نوین در تعالی آموزش عالی». مجله آموزش عالی(فصلنامه انجمن آموزش عالی ایران)، ش 5 (4): 136-107.

-      عاشوری تلوکی، نادعلی(1380). «دروس معارف، مشکلات و مسایل پیش رو». فرهنگ اصفهان، ش 22: 4.

-      علوی، حمیدرضا(1369). بررسی عوامل مؤثر در بهبود ارائۀ دروس وابسته به معارف اسلامی. پایان‏نامه. دانشگاه اصفهان.

-      فتحی واجارگاه، کوروش و ناهید شفیعی(1386). «ارزشیابی کیفیت برنامۀ درسی دانشگاهی». مطالعات برنامۀ درسی، سال دوم، ش 5: 25-1.

-      فروغی ابری، احمدعلی؛ زهره سعادتمند و سید عباس خلیقی‏پور(1387). «راهکارهای ارتقای کیفیت آموزشی رشته‏های علوم قرآنی از دیدگاه استادان و دانشجویان موسسۀ آموزش عالی آزاد علوم قرآنی و معارف اسلامی غدیر». دانش و پژوهش در علوم تربیتی- برنامه‏ریزی درسی، ش 20: 42-11.

-      کاشانی، مجید(1384). «تحلیل راهکارهای مصوب آموزش عالی برای تحقق فضای اسلامی دانشگاهها». دانشگاه اسلامی، سال نهم، ش 26-25: 128-117.

-      لیاقت‏دار، محمدجواد؛ جعفر شانظری و معصومه مسلمی(1388). «بررسی میزان رضایت دانشجویان از دروس عمومی معارف اسلامی در شهر کرمان». پژوهشنامه انقلاب اسلامی، ش 3: 55-34.

-      متقی‏زاده، عیسی(1381). «درس متون اسلامی در دانشگاه». معارف، ش 5: 26.

-      مجیدی، محمدرضا و ابوالقاسم فاتحی(1386). «سنجش نگرش دانشجویان نسبت به برنامه‏ریزی دروس معارف اسلامی». پژوهش و برنامه‏ریزی در آموزش عالی، ش 41: 102-88.

-      یوسفی لویه، وحید(1386). «تأثیر آموزش دروس معارف اسلامی بر نگرش دینی دانشجویان». تربیت اسلامی، سال سوم، ش 5: 50-34.

-      یوسفی لویه، وحید(1380). جایگاه گروه آموزشی معارف اسلامی در دانشگاهها. قم: مشرقین.

-      یوسفی لویه، وحید(1378). مطالعات مقدماتی جایگاه معارف دینی در دانشگاهها. قم: شورای منطقه یک گروههای معارف اسلامی.

-      یوسفی لویه، وحید(1377). نگرش‏سنجی نسبت به استادان دروس معارف اسلامی. تهران: دانشگاه.

-       Arasteh , hamidreza and seyyed taher fazeli masooleh. (2011).the ranking of the world top universities .Iran engineering educating; 13th  year; N: 52: 78-101

-        Aghajani ghannad M.and farzande vahy J. (2001). Islamic Thoughts courses from Ilam Islamic Azad university students’ point of view .M.A. thesis at Tehran University

-       Ashoori , nadali. (2001).Islamic Thoughts courses and challenges .Isfahan culture; N: 22: 4

-       Alavi , Hamid reza. (1990). Analyzing the effective factors in development of Islamic studies courses. Thesis at Isfahan University

-       Bazargan, A. and others (2007). The executive process of evaluation of university educative groups. Tehran : ravan Publications.

-       Fathhi vajargah, K. and Shafee , N. (2007).“Analyzing the quality of curriculum in Universities”.studies of curriculum; 2th. year; N: 5;1-25

-       Forooghi abri, A. and others ,. (2008).“The strategies of developing the educative quality of quranic sciences courses from the viewpoint of professors and students”.knowledge and research in educative sciences curriculum; N: 20;11-42

-       hosseinzadeh, M. (2000). Analyzing the ideas of managers and religion teachers about the developing factors of theology education quality. M.A. thesis at Isfahan  University

-       liaghatdar , M. and others (2009). Analyzing the rate of students satisfactory about Islamic studies courses in Kerman city; Islamic revolution research magazine ;N:3:34-55  

-       khaleghi, hassan (2007).“The quality of education in Universities” .peyke sanjesh ;12th  year; N: 15

-       kashani, majeed (2005). Analysis of strategies of supreme education to Islamize the universities   . Islamic university , 9th  year; N: 25-26:117-128

-       Majeedi , M. and fatehi ,  A.  (2007). Evaluating Islamic studies courses planning from students’ point of view. Research and planning in supreme education; N: 41: 88-102.

-       Mottaghizadeh , Isa. (2002). Islamic texts lesson in university . Maaref journal, N:5:26 Publications.

-       poyazadeh, A. and shoeiri M.  (2004). Evaluating the theology and Islamic Thought courses from theology courses students’ point of view. Daneshvar : ; 11 year; N: 9: 172-183.

-       sharafi, M. (2002). With scholars . maaref;N:7:14.

-       Shafipuor motlagh, F. and khodadadi , H.  (2010). How to make the courses of Islamic Thoughts attractive?Collection of articles of science production and software movement conference ;N:1:80-92.

-       Scientific members of Islamic studies, (2001). Second meeting of Scientific members of Islamic studies. payame daneshghah [university message]; N: 40:11-39.

-       Tabatabaee nasab, M. and others (2013). The management of communication with students: a modern approach in developing supreme Education. N:5(4) :107-136.

-       Tofeeghi, J. (2002). The necessity of general courses in Islamic Thoughts.maaref;N:5:18.

-       Yoosefi looyeh , vaheed  . (2007). the effect of Islamic studies courses teaching on university students’ religious view ;3 th  year; N: 5: 34-50

-       Yoosefi looyeh , vaheed  . (1999). the introductive studies of the place of religious studies in universities; Qom: council of Islamic studies groups- district one.

-       Yoosefi looyeh , vaheed  . (1998). evaluating the Islamic studies courses professors; Tehran: university.