واکاوی تأثیر تفکّر و تعقّل در تعمیق ایمان دینی از منظر قرآن

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری پژوهشکده نهج‌البلاغه؛ هیئت علمی دانشگاه فرهنگیان، پردیس شهید باهنر شیراز،ایران.(نویسنده مسئول)/ نشانی: شیراز؛ بلوار فرصت شیرازی، دانشگاه فرهنگیان، پردیس شهید باهنر / نمابر: 07137219535/ Email fatemeh636@yahoo.com

2 دکتری الهیات و معارف اسلامی، استاد گروه علوم قرآن و حدیث دانشگاه تهران، ایران

3 دانشیاردانشنامه جهان اسلام (بنیاد دائرة المعارف جهان اسلام ).

4 دکتری فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشگاه قم، ایران

چکیده

هدف: فکر و اندیشه یکی از مواهب الهی به بشر و حجت خداوند است که سبب رشد و سعادت بشر می‌شود. یکی از مبانی و اصول تعمیق ایمان دینی، تفکّر و اندیشه‌ورزی در مسائل اعتقادی و احکام الهی است. هدف از انجام این پژوهش، بررسی تأثیر اندیشه‌ورزی بر ایمان دینی و چگونگی این رابطه بود. روش: روش این پژوهش، توصیفی- تحلیلی است. در این مقاله، کیفیت شرایط درست اندیشیدن از دیدگاه قرآن و رابطۀ خردورزی و تعمیق ایمان دینی بررسی و آیات مربوط به آن تحلیل شده است. یافته‌ها: از قرآن کریم بین اندیشه و تفکّر و ایمان، ارتباط وثیقی برداشت می‌شود. آیاتی که دربارۀ تفکّر است، منجر به باورهای ایمانی شده و دسته‌ای دیگر از آیات سبب تعمیق در اعمال ایمانی می‌شود. نتیجه‌گیری: تفکّر و تعقّل در مبانی دینی و ایمانی مانند توحید، معاد، نبوت، هدفمندی خلقت، احکام و اخلاق، با اسلوبهای خاصی در قرآن بیان شده است

کلیدواژه‌ها


-       قرآن کریم. ترجمه ناصر مکارم شیرازی(1389). قم: مؤسسه امام علی بن ابی‌طالب(ع).

-       امام خمینی، سید روح‌الله(1376). الرسائل. قم: مؤسسه اسماعیلیان.

-       امام خمینی، سید روح‌الله(1388). جنود عقل و جهل. تهران: مؤسسۀ تنظیم و نشر آثار امام خمینی.

-       جوادی آملی، عبدالله(1379). مراحل اخلاق در قرآن. قم: مرکز نشر اسراء.

-       جوادی آملی، عبدالله(1393). وحی و نبوت در قرآن. قم: مرکز نشر اسراء.

-       حسین‌زاده، اکرم و همکاران(1392). «نقش تفسیر انفسی قرآن کریم در تعمیق ایمان دینی با نگاهی بر آرای حسنزاده آملی و جوادی آملی». آموزه‌های تربیتی قرآن و حدیث، سال دوم، ش 3.

-       خادمی، مهدی و همکاران(1391). «رابطۀ بین عقل و ایمان از منظر ملاصدرا و کرکگور». جستارهای فلسفۀ دین، ش 1.

-       خسروپناه، عبدالحسین و همکاران(1392). «علم و ایمان به عقاید دینی و رابطۀ آن دو از منظر امام خمینی». آیین حکمت، سال پنجم، ش 17.

-       سبحانی، جعفر(1392). الهیات و معارف اسلامی، قم، مؤسسه امام صادق (علیه السلام)

-       طباطبایی، محمدحسین(1378). المیزان فی تفسیر القران. قم: اسماعیلیان.

-       فیض کاشانی، محمدبن شاه‌مرتضی(1379). راه روشن. مشهد: آستان قدس رضوی- بنیاد پژوهشهای اسلامی.

-       قاسم‌پور دهاقانی، علی(1388). «جایگاه اندیشه و اندیشیدن در نظام تربیتی اسلام». تربیت اسلامی، ش 9.

-       کلینی، محمد(1407 ق). الکافی. تصحیح علی‏اکبر غفاری. تهران: دارالکتب الاسلامیه.

-       The Holy Quran. Trans. By: Naser Makarem Shirazi (2010). Qom: Moassese Imam Ali Ibn Abi Talib (AS).

-       Feyz Kashani, Mohammed Shah Mirtaza (1379). “The Clear Way”.Mashad, Astan Qods Razavi_ Islamic Research Foundation.

-       Hossein Zadeh, Akram & Others (2013). “The Role of Interpreting the Holy Quran on Deepening Religious Faith by Looking At the Views of Hasan Zadeh Amoli and Javadi Amoli”. Quarterly Amouzehaye Tarbiyati Quran and Hadith, the Second year, No. 3.

-       Imam Khomeini, Seyyed Roohollah (1997). Al-Rasael. Qom: Moasses Ismailian.

-       Imam Khomeini, Seyyed Roohollah (2009). Reason of Wisdom. Tehran: Moassese Tanzim Va Nashr Asar Imam Khomeini.

-       Javadi Amoli, Abdollah (2000). The Process of Ethics in the Holy Quran. Qom: Markaz Nashr Esra.

-       Javadi Amoli, Abdollah (2014). Revelation and Prophecy in the Holy Quran. Qom: Markaz Nashr Esra.

-       Khademi, Mahdi & Others (2012). “The Relationship between Reason and Faith from the Perspective of Mulla Sadra and Kirkkvador”. The Quarterly Jostarhaye Falsafe din, No. 1.

-       Khosro Panah, Abdulhossein & the Others (2013). “The Science and the Faith to Religion and Its Relationship at the View of Imam Khomeini”. Fasl Nameh Ayin Hekmat, fifth year, No. 17.

-       Koleyni, Mohamad (1407). AL-Kafi. Rewriter: Ali Akbar Qafari. Tehran: Dar alkotob Aleslamiyah.

-       Qasem Pour Dehaqani, Ali (2009). “The Position of Thinking and Thinking in the Educational System of Islam”. Semi-Quarterly Tarbiat Eslami, No. 19.

-       Sobhani,Ja’far (1392). “Theology and Islamic knowledge”. Qom, Institute of Imam Sadiq (AS).

-       Tabatabaee, Mohamad Hossein (1999). Almizan fi Tafsir Quran. Qom: Ismailian.