نقش تعالیم وحیانی در استحکام اندیشه‌های انسانی با تأکید بر دیدگاه علامه طباطبائی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دکتری مدرسی معارف گرایش مبانی نظری اسلام، استادیار گروه الهیات و معارف اسلامی دانشگاه علامه طباطبائی و وابسته گروه پژوهشی مطالعات بنیادین قرآن (نویسنده مسئول) / نشانی: تهران - بزرگراه شهید چمران-پل مدیریت- خیابان علامه جنوبی-دانشکده الهیات و معارف اسلامی / نمابر: ۸۸۶۹۲۳۴۵/ Email: khalat.hesam@gmail.com.

2 دانشجوی دکتری مدرسی معارف دانشگاه علامه طباطبایی. تهران .ایران

چکیده

هدف: اندیشه‌های انسانی به دلیل ضعف در مبادی تفکر و میزان قدرت تحلیل افراد با محدودیتهایی مواجه است و از طرفی، اندیشه‌های وحیانی به دلیل داشتن منشأ وحیانی، متعالی و بدون نقص است. هدف از نگارش این مقاله، دستیابی به نقش اندیشه‌های وحیانی در استحکام‌بخشی اندیشه‌های انسانی و اثبات نیازمندی بشر به اندیشه‌های وحیانی از دیدگاه علامه طباطبائی بود. روش: پژوهش حاضر با شیوۀ توصیفی و تحلیلی به بررسی جهت‌های پیش‌گفته تا رسیدن به نتیجۀ مطلوب پرداخته است. یافته‌ها: نقش تعالیم وحیانی در استحکام اندیشه‌های انسانی در سه جهت قابل توجه است: نخست اینکه، اندیشه‌های آسمانی می‌تواند مبادی فکری مناسبی برای حرکتهای علمی و اندیشه‌های انسانی باشد. دوم اینکه، اندیشه‌های الهی می‌تواند ابزار مناسبی برای پالایش افکار انسانی باشد و سوم اینکه، اندیشه‌های الهی فصل‌الخطاب بسیاری از سؤالات و ابهامات بشری است. نتیجه‌گیری: با وجود تمامی پیشرفتهای بشر در عرصه‌های مختلف علمی، در این بررسی روشن شد که وابستگی بشر به تعالیم وحیانی به منظور رسیدن به حقیقت، روز به روز بیشتر می‌شود و این معنا، مهم‌ترین دستاورد پژوهش حاضر است.

کلیدواژه‌ها


-       ابن‌ بابویه، محمد بن علی(1389). عیون اخبار الرضا(ع). ترجمۀ محمدصالح قزوینی. قم: مسجد مقدس جمکران.

-       ابن‌ بابویه، محمد بن علی(1377). معانی الأخبار. ترجمۀ عبدالعلی محمدی شاهرودی. تهران: دار الکتب الاسلامیه.

-       ابن منظور، محمد بن مکرم(1414 ق). لسان العرب. بیروت: دار صادر، چ سوم.

-       ابی‌داوود، سلیمان بن اشعث(بی‌تا). سنن ابیداوود. قاهره: دار الحدیث.

-       الیاده، میرچا(1374). فرهنگ و دین. ترجمه بهاءالدین خرمشاهى. تهران: طرح نو.

-       بستانی، فواد افرام(1376). فرهنگ ابجدی الفبایی عربی- فارسی. ترجمۀ رضا مهیار. تهران: نشر اسلامی.

-       پاینده، ابوالقاسم، ترجمه نهج الفصاحه، نشر دنیای دانش، تهران، 1382

-       خامنه‌ای، سید علی(1388). نکته‌هاى ناب. قم: نشر معارف.

-       دژاکام، على(1384). تفکّر فلسفى غرب(از منظر استاد شهید مطهرى). قم: دفتر نشر معارف.

-       دهخدا، علی‌اکبر(1377). لغتنامه. تهران: دانشگاه تهران، چ دوم.

-       راغب اصفهانى، حسین بن محمد(1412 ق). المفردات فی غریب القرآن، دمشق- بیروت: دارالعلم- الدار الشامیه.

-       سبحانى تبریزى، جعفر(1386). سیماى عقاید شیعه. ترجمۀ جواد محدثی. تهران: مشعر.

-       شیخ مفید، محمد بن محمد(1995 م). الارشاد فی معرفه حجج الله على العباد. [بی‌جا]: آل‌البیت لاحیاء التراث.

-       طباطبائی، سید محمدحسین(1387). اصول فلسفه و روش رئالیسم. شرح محمدباقر شریعتى سبزوارى. قم: بوستان کتاب.

-       طباطبایى، سید محمدحسین(1374). تفسیر المیزان. ترجمۀ محمدباقر موسوی همدانی. قم: دفتر انتشارات اسلامى، چ پنجم.

-       طباطبائی، سید محمدحسین(1375). قرآن در اسلام. قم: دفتر انتشارات اسلامی.

-       فخر رازی، محمد بن عمر(بی‌تا). التفسیر الکبیر (مفاتیحالغیب). بیروت: دار احیاء التراث العربی.

-       قیومی، احمد بن محمد(1414 ق). المصباح المنیر فی غریب الشرح الکبیر للرافعی. قم: دار الهجره.

-       کلینی، محمد بن یعقوق ( 329 م اصول کافی، نشر دارالکتب الاسلامیه، تهران، 1388 ق

-       کوزه گران، مریم، صمیمیت، نشر قطره،تهران، 1387

-       مطهرى، مرتضی(1378). یادداشت‏ها. تهران: صدرا.

-       مظفر، محمدرضا(بی‌تا). اصول الفقه. قم: اسماعیلیان.

-       معرفت، محمدهادى(1425 ق). التفسیر و المفسرون فى ثوبه القشیب. مشهد: نشر الجامعه الرضویه للعلوم الاسلامیه.

-       مکارم شیرازى، ناصر(1374). تفسیر نمونه. تهران: دار الکتب الاسلامیه‏، چ سی و دوم.

-       هاشمی رفسنجانی، اکبر(1384). تفسیر راهنما. قم: بوستان کتاب.

-       هاشمی رفسنجانی، اکبر(1383). فرهنگ قرآن. قم: بوستان کتاب، چ دوم.

-          Aby Davood, Suleiman ibn Ash'ath (?). Sonan Aby Davood. Cairo: Publishing-House of the Dar Al-Hadith Cultural Institute

-          Bostani, Fouad Afram (1997). Farhang-e-Abjadi alphabet Arabic-Persian. Translated by Reza Mahyar. Tehran: Islamic Publication.

-          Dehkhoda, Ali Akbar (1998). Dictionary. Publishing & Printing Institute of Tehran University, Second Edition.

-          Dejakam, Ali (2005). Philosophical Thought of the West (From the Viewpoint of Martyr Martha Mortaza Motahhari). Qom: Publishing House of Maāref.

-          Kellini, Mohammad ibn Yaqqu, osule kafi, publishing of Dar al-Kabul Eslamiyah, Tehran, 2009 AH

-          Kuzr garan, Maryam, Intimacy, Ghatere Publishing, Tehran, 2008

-          Payandeh Abolghasem, Nahj al-Fasaheh translation, Donyayeh Danesh publication, Tehran, 2003

-          Elyadeh, Mircha (1995). Culture and Religion. Translation to Baha'addin Khoramshahi. Tehran: Publishing New Design.

-          Fakhr Razi, Mohammad ibn Umar (?). Al-Tafsir al-Kabir (Mu'tayah al-Ghayb). Beirut: Nasrard Ahijah Al-Terat Al-Arabi.

-          Hashemi Rafsanjani, Akbar (2004). Culture of Quran. Qom: Bostan Ketab Publishing, Second Edition.

-          Hashemi Rafsanjani, Akbar (2005). Guidance Interpretation. Qom: Bostan Ketab.

-          Ibn Fares, Ahmad (1399 A.D.). Ma'gam Moghayes al-Loghah. Researcher: Abdul Salam Mohammad Haroon. Qom: Nasrard Dar Al-Fekr Al-Islami.

-          Ibn Manzur, Mohammad ibn Mokram (1414 A.H.). Lessan al-Arab. Beirut: Dar Sader, Third Edition.

-          Ibn Babewayh, Mohammad ibn Ali (1998). Maani Al-Akhbar. Translation of Abdolali Mohammadi Shahroudi. Tehran: Publishing Dar Al-Kotob Al-Islamiyah.

-          Ibn Babewayh, Muhammad ibn Ali (2010). Oyoun Akhbar Al-Reza. Translator: Mohammad Saleh Qazvini. Qom: Holy Mosque of Jamkaran.

-          Khamenei, Seyyed Ali (2009). Lei Notes. Qom: Publishing Maaref.

-          Makarem Shirazi, Naser (1995). Sample Interpretation. Tehran: Dar al-Kotob Eslamyyeh, Printing 32.

-          Ma'refat, Mohammad Hadi (1425 A.H.). Al-Tafsir and Al-Mufasserun fi Savbate al-Qashib. Mashhad: Publishing al-Jameato al-Razviyah of Olumo al-Islami.

-          Motahhari, Morteza (1999). Notes. Tehran: Sadra Publication.

-          Mozaffar, Mohammad Reza (?). Osul Al-Fegheh. Qom: Ismaili Publishing Ismailian.

-          Qayyumi, Ahmad ibn Muhammad (1414 A.H.). Al-Mesbah al-Munir Fi Gharib al-Sharh al-Kabir Lerrafei. Qom: Publishing of the Dar Al-Hejra Institute.

-          Ragheb Esfahani, Hussein ibn Muhammad (1412 A.H.). Almofradat fi Gharib al-Quran. Damashgh- Beirut: Dar al-'Elm- Dar al-Shamīte.

-          Sheikh Mufid, Muhammad ibn Muhammad (1995). Al-Hadjīj Allah al-'Albād. Publishing the Institution of the Al-Bateen leehyae-Thrath.

-          Sobhani Tabrizi, Jafar (2007). Simaye Shia Beliefs. Translated by Jawad Mohaddesi. Tehran: Masa'er Publication.

-          Tabatabaei, Seyyed Mohammad Hussein (2008). Principles of Philosophy and the Method of Realism. A Description of M.B. Shariati Sabzevari. Qom: Bostan Ketab.

-          Tabatabai, Seyyed Mohammad Hussein (1996). Quran in Islam. Qom: Islamic Publications Office.

-          Tabatabaei, Seyyed Mohammad Hossein (1995). Tafsir Al-Meysan. Translation by M.B. Mousavi Hamedani. Qom: Islamic Publishing House, Fifth Edition.