فرصتها و تهدیدهای پیوستن جمهوری اسلامی به کنوانسیونهای صلح‌آمیز بین‌المللی از منظر اسلام

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 سطح چهار فقه و اصول(حوزه علمیه قم). استادیار گروه معارف اسلامی دانشگاه تبریز

2 سطح چهار فقه و اصول(حوزه علمیه قم). استادیار گروه معارف اسلامی دانشگاه تبریز.

چکیده

هدف: هدف محققان در پژوهش حاضر بررسی و پاسخ به این سؤالات بود که آیا برخی پیمانها و معاهدات صلح‌آمیز بین‌المللی که پیش روی جمهوری اسلامی قرار دارند، فرصت‌اند یا چالش؟ و چگونه می‌توان چالشها و فرصتهای مذاکرات با دشمنان را مدیریت کرد؟ روش: این مطالعه چارچوبهای صلح در اسلام را تبیین کرده و به همین منظور از تجارب تاریخی پیمانهای صلح حاکمان معصوم در صدر اسلام و شواهد قرآنی و فقهی بهره برده است. یافته‌ها: بررسی‌ها نشان داد اسلام در بحرانهای جنگ و صلح، برای رهبری جامعۀ اسلامی جایگاه مهمی قایل شده و برای کنترل فرصتها و تهدیدهای مذاکرات صلح‌آمیز دستور داده است مسلمانان به رهبری جامعه مراجعه کنند. نتیجه‌گیری: اگر در جامعۀ اسلامی روحیۀ جهاد و مقاومت حاکم شود و مذاکرات صلح با ارادۀ حاکم مسلمین انجام گیرد، برای جامعۀ اسلامی فرصت محسوب می‌شود؛ ولی این قبیل مذاکرات اگر توسط مردم بر حاکم اسلامی تحمیل شود، جامعه را با تهدید مواجه می‌کند.

کلیدواژه‌ها


-       قرآن کریم. ترجمه محمدمهدی فولادوند.

-       نهج‌البلاغه. ترجمه محمد دشتی.

-       ابن ابى‌الحدید، عزّالدین ابوحامد(1414). شرح نهج‌البلاغه. بیروت: دار احیاء التراث العربی.

-       ابن اثیر الجزری، ابی‌الحسن علی بن محمد(1407 ق). الکامل فی التاریخ. تحقیق عبدالله القاضی. بیروت: دار الکتب العلمیه.

-       ابن اعثم کوفى، ابومحمد احمد(1372). الفتوح. تهران: سازمان انتشارات و آموزش انقلاب اسلامى.

-       ابن هشام، عبدالملک ‌‌الحمیری المعافری(بی‌تا). السیره النبویه. تحقیق مصطفی‌ السقا، ابراهیم الأبیاری، عبدالحفیظ شلبی. بیروت: دارالمعرفه.

-       احمدی میانجی، علی(1376). مکاتیب الرسول. تنظیم مرکز تحقیقات حج. قم: دار الحدیث.

-       اصفهانی، ابوالفرج(1374). الاغانی. ترجمۀ محمدحسین مشایخ فریدنی. تهران: علمی و فرهنگی.

-       جوادی آملی، عبدالله(1378). تفسیر تسنیم. قم: اسراء.

-       حلی، حسن بن یوسف(1414 ق). تذکره الفقها. قم: آل البیت لإحیاء التراث.

-       حلی، حسن بن یوسف(1412 ق). منتهی المطلب فی تحقیق المذهب. مشهد: آستان قدس رضوی.

-       خامنه‌ای، سید علی(1385). «مهادنه: قرارداد ترک مخاصمه و آتشبس». تقریرات درس خارج فقه. قابل دسترس در: www.khamenei.ir.

-       طباطبایی، سید محمدحسین(1417 ق). المیزان فی تفسیر القرآن. قم: دفتر انتشارات اسلامی، چ دوم.

-       طبرسی، ابوعلی فضل بن حسن(1390 ق). اعلام الوری. تهران: دارالکتب الاسلامیه.

-       طبری، محمد بن جریر(1967 م). تاریخ الامم و الرسل و الملوک. مقدمة محمد ابوالفضل ابراهیم. بیروت: روائع التراث العربی.

-       طوسی، ابوجعفر محمدبن حسن(1387). المبسوط فی الفقه الإمامیه. تحقیق محمدباقر بهبودی. تهران: مکتبه المرتضویه.

-       عبدالونیس شتا، احمد(1417). الاصول العامه للعلاقات الدولیه فی الاسلام وقت السلم. تحت اشراف نادیه محمود مصطفی. قاهره: المعهد العالمی للفکر الاسلامی.

-       قنبرلو، عبداله(1393). «صلح مردمسالارانه در اندیشۀ مردمسالاری دینی». مطالعات راهبردی، دورۀ هفدهم، ش 64: 172-151.

-       کلینی، محمد بن یعقوب(1363). الکافی. تهران: دارالکتب الاسلامیه.

-              مسعودی، علی بن حسن(1365). مروج الذهب و معادن الجواهر. ترجمه ابوالقاسم پاینده. تهران: علمی و فرهنگی.

-       مطهری، مرتضی(1375). جهاد. تهران: صدرا، چ نهم.‏

-       منقری، نصر بن مزاحم(1404 ق). وقعه الصفین. تحقیق عبدالسلام هارون. قم: کتابخانه آیت‌الله مرعشی.

-       نجفی، محمدحسن(1367). جواهر الکلام فی شرح شرائع الاسلام. تهران: دارالکتب الاسلامیه، چ سوم.

-       واقدی، محمدبن عمربن الواقد(2004). المغازی. تحقیق محمد عبدالقادر عبدالعطا. بیروت: دار الکتب العلمیه.

-       وتر، ضاهر(1386). آیین نبرد در عصر پیامبر(ص). قم: زمزم هدایت.

-       یعقوبی، احمد ابن ابی‌یعقوب بن واضح(1371). تاریخ یعقوبی. ترجمه محمد ابراهیم آیتی. تهران: علمی و فرهنگی، چ ششم.

-       Holy Quran. Translation of Mohammad Mahdi Fouladvand.

-       Nahj al-Balaghah. The translation of Muhammad Dashti.

-       Abd al Vanis Sheta, Ahmad (1417). The General Principles of International Relations in Islam at the Time of Peace. Qahira, The International Institute of Islamic Thought

-       Ahmadi Miyanji, Ali (1997). Makatib al-Rasul. Adjusted by Hajj Research Center. Qom: Dar-al- Hadith.

-       Ganbarloo, Abdullah (2014). "Democratic Peace in the Mind of Religious Democracy". Quarterly Review of Strategic Studies, Period 17, 64: 151-172.

-       Hilli, Hasan Ibn Yusof (1412). Montaha Al-Matlab Fi Tahqiq Al- Mazhab. Mashhad: Astan Quds Razavi Publication.

-       Hilli, Hasan Ibn Yusof (1414). Tadhkirat ul-Fuqaha. Qom: Institute al Albayt li Ehya al Torath.

-       Ibn Abi Al-Hadid, Izz al-Din (1414). A Description of Nahj Al-Balaghah. Beirut: Dar Ehiya Torath al-Arabi.

-       Ibn al-Athir al-Jazari, Abu al-Hassan Ali Ibn Muhammad (1407). Al-Kamil fi al-Tarikh. Research Abdullah al –gazi. Beirut: Dar- Alkotob – Al-Ilmiyah.

-       Ibn Aʿtham al-Kūfī al-Kindī, Abū Muhammad Aḥmad (1993). al-Futuḥ. Tehran: Organization for Islamic Revolution and Publications.

-       Ibn Hisham, al-Himyari Abd al-Malik (No dates). Al-Sira al-Nabawiyya. Research of Mustafa al Sagga, Ibrahim al Abyhvi & Abdul Hafeez Shelby. Beirut: Dar al Maarefah.

-       Isfahani, Abu al-Faraj (1995). Al-Aghani. Translation by Mohamed Hossein Mashayekhi Feridani. Tehran: Elmee Va Farhangi Publication.

-       Javadi Amoli, Abdullah (1999). Tasnim Interpretation. Qom: Esra Publication.

-       Khamenei, S. Ali (2006). "Mohadeneh; Agreement to abandon Hostilities and Armistice". www.khamenei.ir.

-       Koleyni, Mohammad (1407). AL-Kafi. Tehran: Dar alkotob Al Islamiyeh.

-       Mas'udi, Ali Ibn Al-Hussein (1986). Moruj al-Zahab and al-Maaden Al Jawaher. Translation of Abolgasem Payandeh. Tehran: Elmee Va Farhangi Publication.

-       Minqari, Naṣr Ibn Muzāḥim (1404). Waq'at Siffin. Research of Abdul Salam Haroon. Qom: Publication of Ayatollah Marashis Library.

-       Motahhari, M. (1996). Jihad. Tehran: Sadra Press. 9th Edition.

-       Najafi, Mohammad Hassan (1988). Javaher ol Kalam fe Sharhe Sharaye al Islam. Tehran: Dar al Kotob al Islamiye. 3th Edition.

-       Tabarī. Muhammad Ibn Jarīr (1967). Tarikh al-Omam Va al Rusul Va al-Muluk. Beirut: Rawaea al Torath al Arabiya.

-       Tabarsi, Fazl Ibn Hasan (1390 A.H.). Aalam ol Vara. Tehran: Dar alkotob al Islamiyeh.

-       Tabatabaei, Seyyed Mohammad Hossein (1995). Commentary on Al-Mizan. Qom: Islamic Publications Office of the Seminary.

-       Tusi, Muhammad Ibn Hasan (2008). Al Mabsut fe al Fegh al Emamiyah. Research of Mohammad Bager Behbudi. Tehran: Maktabat al Mortazaviyah.

-       Vagedi, Muhammad Ibn Omar (2004). Al- Magazi. Research of Mohamed Abdel Kader Abd Al Ata. Beirut: Dar- Alkotob – al-Ilmiyah.

-       Vatar, Zaher (2007). The Doctrine of War in the Age of the Prophet. Qom: Zamzame Hedayat.

-       Yaqubi, Ahmad Ibn Wadih (1992). Tarikh Al-Yaqubi. Translation by Mohammad Ibrahim Ayati. Tehran: Elmee Va Farhangi Publication.