بررسی لزوم عدالت کارگزاران نظام اسلامی در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران از منظر منابع اسلامی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دکتری مدرسی معارف اسلامی، گرایش اخلاق اسلامی. استادیار دانشکده الهیات و علوم اسلامی، دانشگاه تبریز، ایران

2 طلبۀ درس خارج فقه حوزۀ علمیه قم. در حال تدوین رساله سطح 4. مربی دانشکدۀ الهیات و علوم اسلامی، دانشگاه تبریز، ایران.

چکیده

هدف: این پژوهش با هدف تبیین ضرورت وجود عدالت کارگزاران نظام اسلامی در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران از منظر منابع اسلامی و توجه به آن در گزینش کارگزاران نظام اسلامی انجام شده است. روش: روش پژوهش حاضر، توصیفی- تحلیلی و مطالعۀ کتابخانه‏ای، با عنایت به منابع اسلامی است. یافته‏ها: عدالت کارگزاران نظام اسلامی از شاخصه‏های اصلی حکومت اسلامی است. عدالت، تنها توصیة اخلاقی نیست، بلکه واجب و لازم شرعی، قانونی، عرفی و اخلاقی است که هم در مراحل گزینش و هم در ادامۀ انجام مسئولیت در کارگزاران نظام اسلامی باید وجود داشته باشد. قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران با پیروی از قرآن و سنّت و نظرات فقها و دانشمندان اسلامی و با توجه به بدیهی بودن اینکه نظام حکومتی آرمانگرای واقع‏نگر اسلامی زمانی می‏تواند در اهداف خود موفق باشد که از مجموعۀ مدیریت عادل و سالم برخوردار باشد، بر ضرورت وجود عدالت کارگزاران حکومت اسلامی و توجه به گزینش افراد تأکید کرده است. نتیجه‏گیری: در گزینش کارگزاران نظام اسلامی و نظارت بر عملکرد آنان باید به شایستگی‏هایی که مهم‏ترین آنها عدالت است، به طور دقیق و حکیمانه و جدّی توجه شود تا از نفوذ افراد ناشایست، به خصوص در مراکز سرنوشت‏ساز جامعۀ اسلامی پیشگیری شود.

کلیدواژه‌ها


-      قرآن کریم.

-      نهج‏البلاغه. ترجمۀ عبدالحمید آیتی(1379). تهران: دفتر نشر فرهنگ، چ هشتم.

-      قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران(مصوّب 1368). تدوین جهانگیر منصور(1395). تهران: دوران، چ صد و هفتم.

-      ابن منظور، جمال‏الدین محمد(1405 ق). لسان العرب، ج 11. قم: ادب الحوزه.

-      امام خمینی، سید روح‏الله(1390 ق). تحریرالوسیله. نجف الاشرف: مطبعه الآداب.

-      امام خمینی، سید روح‏الله(1389). صحیفه نور. تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، چ پنجم.

-      انصاری، مرتضی(1368 ق). مکاسب. قم: مکتبه علامه.

-      بهشتی، سید محمدحسین(1361). بررسی مسائل اسلامی. قم: ناصر.

-      جعفری، محمدتقی(1358). ترجمه و تفسیر نهج‏البلاغه، ج 3. تهران: دفتر نشر فرهنگ اسلامی، چ دوم.

-      جواهری، اسماعیل(1407 ق). الصحاح تاج‏اللغه و صحاح العربیه، ج 5. بیروت: دارالعلم للملایین، چ چهارم.

-      حر عاملی، محمدحسن(1414 ق). وسائل الشیعه. قم: آل البیت.

-      خوانساری، جمال‏الدین محمد(1366). شرح فارسی غرر و درر آمدی(جلد هفتم: فهرست موضوعی). تنظیم سید جلال‏الدین محدث ارموی. تهران: دانشگاه تهران.

-      شعرانی، ابوالحسن(1398 ق). نثر طوبی. تهران: کتابفروشی اسلامیه.

-      شهیدی، سید جعفر(1373). ترجمۀ نهج‏البلاغه. تهران: انتشارات علمی و فرهنگی، چ ششم.

-      طباطبایی یزدی، سید محمدکاظم(بی‏تا). العروه الوثقی، ج 1. تهران: مکتبه اسلامیه.

-      طریحی، فخرالدین(1362). مجمع‏البحرین، ج 5. تهران: المکتبه المرتضویه.

-      فاضل لنکرانی، محمد(1376). تقریرات درس خارج فقه(جلسه 19). مقرر یعقوب قاسمی خویی. خطی.

-      کلینی، محمد(1363). اصول کافی، جلد 1. تهران: دارالکتب اسلامیه، چ پنجم.

-      کلینی، محمد(). روضۀ کافی ، تهران: دارالکتب اسلامیه، چ پنجم.

-      مجلسی، محمدباقر(بی‏‏تا). بحار الانوار، جلد 58. نرم‏افزار جامع‏الاحادیث نور.

-      مزینانی، محمدصادق(1380). «روشهای تربیت سیاسی کارگزاران از منظر امیرالمؤمنین(ع)». حکومت اسلامی، ش 22.

-      مطهری، مرتضی(1364). پیرامون انقلاب اسلامی. قم: صدرا.

-      مطهری، مرتضی(بی‏تا). عدل الهی. تهران: صدرا، چ دوم.

-      معین، محمد(1371). فرهنگ فارسی. تهران: امیرکبیر، چ هشتم.

-      نجفی، محمدحسن(1365). جواهر الکلام. تهران: دارالکتب اسلامیه، چ دوم.

-      نراقی، مولی مهدی(1383 ق). جامع السعادات. نجف الاشرف: مطبعه النجف، چ سوم.

-       The Holy Quran.

-       Nahj al-Balaghah. Translation by Abdul Hamid Ayati (2001). 8th Edition. Tehran: Culture Publishing Office.

-       Ansari, Mortaza (1947). Makaseb. Qom: Maktabah Allameh.

-       Beheshti, Mohammad Hussein (1982). Review of Islamic Issues. Qom: Naser Publishing.

-       Constitution of the Islamic Republic of Iran (Adopted in 1989). Jahangir Mansour (Ed.) (2016). Tehran: Doran, 107th Edition.

-       Fadhil Lankarani, Mohammed (1997). Excerpts from the Lesson of Jurisprudence (Session 19). Written by Jacob Ghasemi Khoi.

-       Horr Ameli, Mohammad Hassan (1993). Waseal al-Shi'a. Qom: Al Al-Bait Institute.

-       Ibn Manzoor, Jamal al-Din Muhammad (1984). Lessan al-Arab, Vol. 11. Qom: Adab al-Huzea Publishing.

-       Imam Khomeini, Ruhollah (1969). Tahrir al-Vasilah. Najaf al-Ashraf: al-Adab Publishing.

-       Imam Khomeini, Ruhollah (2010). Sahifeh Nour. Fifth Edition. Tehran: The Institute for the Setting up and Publication of Imam Khomeini Works.

-               Jafari, Mohammad Taghi (1979). Translation and Commentary of Nahjolbalaghe, Vol. 3. Tehran: Islamic Culture Publishing Office, Second Edition.

-       Javaheri, Ismail (1986). Al-Sehah Taj Al-Lagha and Sehah al-Arabiya, Vol 5. Beirut: Dar al-elm Lel Mlaieen, Fourth Edition.

-       Khansari, Jamal al-Din Mohammad (1987). Persian Explanation of the Ghorar and Dorar (The Seventh Vol.). Adjustment: Seyyed Jalal al-Din Mohaddes Ormawi. Tehran: Tehran University.

-       Kolini, Mohammad (1984). Osol al-Kafi. Tehran: dar al-Kotob Islamyeh.

-       Majlesi, Mohammad Bagher (-). Behar Al-Anwar, Vol 58. Noor Software.

-       Mazinani, Mohammad Sadegh (2001). "Methods of Political Education of Agents from the Perspective of Amir al-Mu'minin (AS)". Islamic Government Magz, No. 22.

-       Moeein, Mohammad (1992). Persian Culcher. Tehran: Amir Kabir Publishing, 8th Edition.

-       Motahari, Mortaza (1985). About the Islamic Revolution. Qom: Sadra Publications.

-       Motahhari, Mortaza (-). Divine Justice. Tehran: Sadra Publications, Second Edition.

-       Najafi, Mohammad Hassan (1986). Javaher-ol-Kalam. Tehran: Islamic Studies Department, Second Edition.

-       Naraghi, Mola Mehdi (1962). Jamea al-Sadaat. Tthird Edition. Najaf al-Ashraf: Publishing al-Najaf.

-       Shahidi, Seyyed Ja'far (1994). Nahj al-Balagheh Translation. Tehran: Scientific and Cultural Publishing, 6th Edition.

-       Sha'rani, Abolhassan (1977). Nasre Tooba. Tehran: Islamiya Bookstore.

-       Tabataba'i Yazdi, Seyyed Mohammad Kazem (-). Al-ourwato alwosga, Vol. 1. Tehran: Islamic Republic of Iran.

-       Torihi, Fakhroddin (1983). Majma Al-Bahrain, Vol. 5. Tehran: Al-Mektabat al-Mortazaveyah.