واکاوی مبانی فیزیولوژی، زیست‌شناختی و جامعه‌شناختی تفکیک جنسیتی در آموزش

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دکتری برنامه‌ریزی درسی، دانشیار گروه علوم تربیتی دانشگاه بوعلی سینا

2 دکتری برنامه‌ریزی درسی، گروه علوم تربیتی، دانشگاه بوعلی سینا.

چکیده

هدف: نظامهای آموزشی جهان و از جمله کشور ما، با چالشها و مسائل نوینی روبه‌روست. یکی از این چالشها، بحث تفکیک جنسیتی یا آموزش تک‌جنسیتی است. هدف این پژوهش، بررسی ضرورت، مبانی فیزیولوژی، زیست‌شناختی و جامعه‌شناختی تفکیک جنسیت در آموزش بود. روش: روش پژوهش سنتزپژوهی بود. یافته‌ها: بر اساس مبانی فیزیولوژی، زیست‌شناختی و جامعه‌شناسی، طرفداران آموزش تک‌جنسیتی معتقدند که باید در آموزش، تفکیک جنسیتی صورت گیرد و در این راستا به تفاوتهای دختران و پسران در زمینه‌های مختلف اشاره می‌کنند. مهم‌ترین دلایل آنان در این زمینه، تقویت خودپندارۀ تحصیلی، سبک نوشتار متفاوت و نابرابر دختران و پسران، تفاوت در ماهیت مشارکت، تفاوت در حس تعلق و دلبستگی تحصیلی، اهمیت وابستگی برای دختران و رقابت برای پسران و خودآگاهی بدنی بیشتر دختران بود. نتیجه‌گیری: هر یک از حامیان دو رویکرد تک‌جنسیتی و مختلط، برای دفاع از موضع خود دلایلی رقیب ارائه کرده‌اند. تصمیم‌سازی در این خصوص، وامدار علل و عوامل مختلفی است؛ اما این پژوهش بر اساس مبانی نظری و پیشینه‌های بررسی‌شده، بر تفکیک جنسیت تأکید دارد و تفکیک را از عوامل اصلی در بهبود آموزش و یادگیری تلقی کرده است.

کلیدواژه‌ها


-      قرآن کریم. ترجمۀ محمدمهدی فولادوند(1372). قم: چاپخانه بزرگ قرآن کریم.

-      نهج‌البلاغه.

-      ابوداود(1417 ق). سنن. تصحیح محمد ناصرالدین الالبانی. اردن، امان: [بی‌نا].

-      اسکویی، نسرین و زهرا انصاری(1380). هویت. تهران: ایتا.

-      بستان، حسین(1392). «جنسیت اشتغال و دارایی از دیدگاه جامعه‌شناسی اسلامی». مطالعات جنسیت و خانواده، ش 1(1): 154-135.

-      بنتهام، سوزان(1384). روان‌شناسی تربیتی. ترجمۀ اسماعیل بیابان‌گرد. تهران: رشد.

-      جنکینز، جان(1381). هویت اجتماعی. ترجمۀ تورج یار احمدی. تهران: شیرازه.

-      حر عاملی، محمد بن حسن(بی‌تا). وسائل الشیعه. بیروت: دار احیاء التراث العربی.

-      حر عاملی، محمد بن حسن(1374). وسائل الشیعه الی تحصیل مسائل الشریعه. قم: آل البیت.

-      رستگار خالد، امیر(1389). «تفاوتهای جنسیتی در انگیزش و پیشرفت تحصیلی دانشجویان». مطالعات راهبردی زنان، سال سیزدهم، ش 50: 124-81.

-      رودگر، محمدجواد(1388). «عدالت جنسیتی از دیدگاه علامه طباطبایی و شهید مطهری». شورای فرهنگی اجتماعی زنان، ش 12(46): 80-50.

-      زارع شاه‌آبادی، اکبر و زکیه سلیمانی(1389). «تبیین دوگانگی تصورات قالبی جنسیتی از نظر دانشجویان دانشگاه یزد». رفاه اجتماعی، ش 11(41): 398-369.

-       زیبایی‌نژاد، محمدرضا(1388). هویت و نقشهای جنسیتی. تهران: نهاد ریاست جمهوری، مرکز امور زنان و خانواده.

-      طباطبایی، محمدحسین(1384/الف). تفسیر المیزان. قم: انتشارات اسلامی، چ بیستم.

-       طباطبایی، محمدحسین(1384/ب). زن در قرآن. تحقیق محمد مرادی. قم: دفتر تنظیم و نشر آثار علامه طباطبایی.

-      فریدمن، جین(1381). فمینیسم. ترجمۀ فیروزه مهاجر. تهران: آشیان.

-      قاسم‌تبار، سید نبی‌الله(1395). طراحی و اعتبارسنجی الگوی برنامه درسی موسیقی دوره پیش‌دبستان ایران. رساله دکتری، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه خوارزمی.

-      قمشیان، میثم(1393). «تحلیل سیاست تفکیک جنسیتی دانشگاهها از منظر علم سیاستگذاری». دین و سیاست فرهنگی، ش 2: 104-83.

-      کلینی، محمد بن یعقوب(1401 ق). الکافی. تحقیق علی‌اکبر غفاری. بیروت: دار صعب و دارالتعارف، چ چهارم.

-      گولومبوک، سوزان و رابین فی‌وش(1377). رشد جنسیت. ترجمۀ مهرناز شهرآرای. تهران: قفنوس.

-      مجنی، محمدتقی؛ لیلا جویباری، اکرم ثناگو، مجرد عراقیان، مصطفی جنتی و مریم دوراندیش(1395). «بررسی نگرش دانشجویان به طرح تفکیک جنسیتی در دانشگاههای استان گلستان». توسعۀ پرستاری در سلامت، ش 7(1): 48-41.

-      محمدی، مسلم(1392). «تحلیل تفاوتهای جنسیتی زن و مرد در علوم تجربی و آموزه‌های دینی». انسان‌پژوهی دینی، ش 10(29): 81-71.

-      مطهری مرتضی(1379). مجموعه آثار. تهران: صدرا، چ دوم.

-      مطهری، مرتضی(1378). مجموعه آثار. تهران: صدرا.

-      نجات، پگاه؛ سید سعید پورنقاش تهرانی و جواد حاتمی(1390). «تصورات قالبی جنسیتی مرتبط با گروه رشته‌های تحصیلی مختلف در ذهن دانشجویان ایرانی». پژوهشهای روان‌شناسی اجتماعی، ش 1(3): 18-1.

-      نهروانیان، پروانه؛ حسین زارع و علیرضا مهدویان(1388). «تأثیر محتوای عاطفی بر حافظۀ آشکار و ناآشکار به تفکیک جنسیت». تازه‌های علوم شناختی، ش 11(43): 46-37.

-      هومن، حیدرعلی؛ امیربگلوی داریانی، مهسا عسگری، علی حاتمی‌کیا و افسانه رحمانی(1392). «مقایسۀ هوش سیّال دانش‌آموزان دختر و پسر بر پایۀ دو نظریۀ کلاسیک و سؤال- پاسخ». روان‌شناسیمعاصر، ش 8(1): 20-11.

-      یاری، شعیب و حبیب محمدنژاد(1391). «بررسی ابعاد و پیامدهای طرح تفکیک جنسیتی دانشجویان در دانشگاهها و راهکار اجرای طرح». فرهنگ در دانشگاه اسلامی، ش 2(4):468- 426.

-       Holy Quran. Translator: Mohammad MehdiFouladvand (1993). Qom: The Great Printing House of the Quran.

-       Nahj al-Balagh.

-       Abu Dawud (1417 AH). Jag. Correction Mohammad Nasser al-Din al-albani. Jordan, Oman.

-       Ainley, J. & P. Daly (2002). "Participation in Science Courses in the Final year of High School in Australia: The Influences of Single-Sex and Coeducational Schools". Gender in Policy and Practice: Perspectives on Single-sex and Coeducational Schooling, 243-262.

-       American Association of University Women (2000). Educational Foundation. Commission on Technology, Gender, & Teacher Education. Tech-Savvy: Educating Girls in the New Computer Age. American Association of University Women.

-       Bentham, Suzan (2005).Educational Psychology. Translated by Isma'il Beybarangard. Tehran: Roshd.

-       Berenbaum, S.A.; L. Baxter, M. Seidenberg & B. Hermann (1997). "Role of the Hippocampus in Sex Differences in Verbal Memory: Memory Outcome Following Left Anterior Temporal Lobectomy". Neuropsychology, 11(4): 585-591.

-        Blakesley, S. (2013). "Single-sex Education in Northern Canada: A Case Study of Trapline Elementary School". The Qualitative Report, 18(48): 1-14

-       Bonomo, V. (2010). "Gender Matters in Elementary Education: Research-Based Strategies to Meet the Distinctive Learning Needs of Boys and Girls". Educational HORIZONS, 88(4): 257-264.

-        Booth, A. & P. Nolen (2012). "Choosing to Compete: How Different are Girls and Boys?".Journal of Economic Behavior & Organization, 81(2): 542-555.

-       Booth, A.L.; L. Cardona-Sosa & P. Nolen (2014). Do Single-Sex Classes Affect Achievement? A Study in a Coeducational University. Banco de la Republica de Colombia.‏

-       Bostan, Hossein (2013)."Employment Sex and Assets from the Point of Islamic Sociology".Gender and Family Studies, 1(1): 135-154.

-       Bradley, K. (2009). "The Impact of Single-Sex Education on the Performance of First and Second Grade PUBLIC School Students". Georgia Educational Researcher, 7(1): 1-22.

-       Butler, D. (2000). "Gender, Girls, and Computer Technology: What's the Status Now?".Clearing House, 73(4): 22-–229.

-       Cable, K.E. & T.E. Spradlin (2008). "Single-Sex Education in the 21st Century". Education Policy Brief, 6(9): 1-12.

-       Chetcuti, D. (2009). "Identifying a Gender-Inclusive Pedagogy from Maltese Teachers’ Personal Practical Knowledge". International Journal of Science Education, 31(1): 81-99.

-       Cohen, D.S. (2011). The Stubborn Persistence of sSex Segregation. Colum. J. Gender & L., 20, 51.

-       Cooper, H. & L.V. Hedges (2009). Research Synthesis as a Scientific Process.A Chapter on: The Handbook of Research synthesis and meta-Analysis,Second Edition. Russell Sage

-        Corso, J.F. (1963). "Aging and auditory thresholds in men and women". Archives of Environmental Health: An International Journal, 6(3): 350-356.

-       Croll, P. (1985) "Teacher Interaction with Male and Female Pupils in Junior Classrooms". Educational Research, 27: 220-223.

-       Crombie, G.; T. Abarbanel & et al. (2002). "All-Female Classes in High School Computer Science: Positive Effects in Three Years of Data". Journal of Educational Computing Research, 27(4): 385-409.

-       Cuizon, G. (2008). "Single-Sex Classrooms". Retrieved June 3, 2008. From: http://www.socyberty.com/Education/Single-sex-Classrooms.

-       Dale, R.R. (2017). "Mixed or Single-sex School?".International Journal of Science Education, 21(4): 349-362.

-       Datnow, A.; L. Hubbard & G. Conchas (2001). "How Context Mediates Policy: The Implementation of Single Gender Public Schooling in California". The Teachers College Record, 103(2): 184-206.

-           Dekhtyar, S.; D. Weber, J. Helgertz & A. Herlitz (2017). Sex Differences in Academic Strengths Contribute to Gender Segregation in Education and Occupation: A Longitudinal Examination of 167,776 Individuals. Intelligence.

-       Eisenhart, M.A. & D.C. Holland (1983). "Learning Gender from Peers: The Role of Peer Groups in the Cultural Transmission of Gender". Human Organization, 42(4): 321-332.

-       Eisenkopf, G.; Z. Hessami, U. Fischbacher & H.W. Ursprung (2015). "Academic Performance and Single-Sex Schooling: Evidence from a Natural Experiment in Switzerland". Journal of Economic Behavior & Organization, 115(36): 123-143.‏

-       Friedman, Jin(2002).Feminism. Translated by Firouzeh Mohajer. Tehran: ashian.

-       Ghasem Tabar, Seyyed Nabiallah (2016). Design and Validation of the Pattern of Music Curriculum in Iran's Pre-School. Ph.D., Faculty of Psychology and Education, Kharazmi University.

-       Goodenow. C. & K.E. Grady (1993). “The Relationship of School Belonging and Friends Values to Academic Motivation among Urban Adolescent Students”. Journal of Exp, Education, Vol. 62.

-       Guiso, L.; F. Monte, P. Sapienza & L. Zingales (2008). "Diversity". Culture, gender, and math. Science, 320(5880): 1163–1165

-       Gulmobok, Suzanne & Robin Fiwash (1998).GenetalGrowth.Translation by Mehrnaz Shahraray. Tehran:Ghoghnoos.

-           Gupta, N.D.; A. Poulsen & M.C. Villeval (2005). Male and Female Competitive Behavior: Experimental Evidence (No. 1833). IZA Discussion Papers.

-        Gurian, M.; P. Henley & T. Trueman (2001). Boys and Girls Learn Differently! A Guide for Teachers and Parents. New York, NY: Jossey- Bass.

-       Hanlon, H.W.; R.W. Thatcher & M.J. Cline (1999). "Gender Differences in the Development of EEG Coherence in Normal Children". Developmental Neuropsychology, 16(3): 479-506.

-       Houman, Heidarali; Amirbaglloi Daryani, Mahsa Asgari, Ali Hatami Kia& Afsaneh Rahmani (2013). "Comparison of fluid intelligence of Male and Female Students based on two Theories of Classical and Question-Answer". Contemporary Psychology, 8(1): 11-20.

-       Howard, H. & R. Sansted (2003). Edina Public Schools Single Gender Ninth Grade American Government Class: Report to the Edina Public Schools Board of Education. Department of Research and Evaluation, Edina Public Schools. Minnesota. Retrieved January 2008 from www.edina.k12.mn.us/teach/ r-and e/research/03_singlegender.pdf

-       Hubbard, L. & A. Datnow (2005). "Do Single-Sex Schools Improve the Education of Low-Income and Minority Students? An Investigation of California's Public Single-Gender Academies". Anthropology & Education Quarterly, 36(2): 115-131.

-       Hughes, T.A. (2006). "The Advantages of Single-Sex Education. National Forum of Educational Administration and Supervision". Journal. Online Submission, 23(2): 5-14.

-       Hur Ameli, Mohammed Ibn Hasan (1995). Wasā'il al-Shīʿa.Qom: Al al-Beit Pub.

-       Hur Ameli, Mohammed Ibn Hasan (Bita). Wasā'il al-Shīʿa. Beirut: Arab Heritage House.

-       Hyde, J.S.; E. Fennema, M. Ryan, L.A. Frost & C. Hopp (1990). "Gender Comparisons of Mathematics Attitudes and Affect". Psychology of Women Quarterly, 14(3): 299-324.

-        Jackson.C. (2003). Transitions into Higher Education Gendered Implications for Academic Self Concept. Oxford Review of Education, Vol 29.

-       Jenkins, John (2002). Social Identity. Translation by Tourj Yar Ahmadi. Tehran: Shiraze.

-        John, J.P. (2017). "Gender Differences and the Effect of Facing Harder Competition". Journal of Economic Behavior & Organization, 143: 201-222.

-       Kaufmann, C.; G.K. Elbel, B. Gössl, C. Pütz & D.P. Auer (2001). "Frequency Dependence and Gender Effects in Visual Cortical Regions Involved in Temporal Frequency Dependent Pattern Processing". Human Brain Mapping, 14(1): 28-38.

-       Kay, R. (2007). "Gender Differences in Computer Attitudes, Ability, and Use in the Elementary, Classroom, Literacy and Numeracy Secretariat and the Ontario Association of Deans of Education". www.edu.gov.on.ca.

-       Koleyni, Mohammad Ibn Yaqub (1401 AH). Al-Kafi. Research of Ali Akbar Ghaffari. Beirut: DarSaib and Daral-Taarof.

-       Kommer, D. (2006). "Boys and Girls Together: A Case for Creating Gender-Friendly Middle School Classrooms". The Clearing House: A Journal of Educational Strategies, Issues and Ideas, 79(6): 247-251.

-       Lee, V.E. & H.M. Marks (1990). "Sustained Effects of the Single-Sex Secondary School Experience on Attitudes, Behaviors, and Sex Differences". Journal of Educational Psychology, 82(3): 588.

-       Maccoby .E.E. & C.n. Jacklin (1974). The Psychology of sexDifferences. Standford: Stand ford university Press.

-        Mael, F.; M. Smith, A. Alonso, K. Rogers & D. Gibson (2004). Theoretical Arguments for and Against Single-Sex Schools: A Critical Analysis of the Explanations. Washington, D.C.: American Institutes for Research

-       Majni, Mohammad Taqi; Leila Joybari, Akram Sanago mojarad Araghianl, Mustafa Jannati& Maryam Durandish (2016)."Student Attitudes toward Gender Separation in Golestan province Universities ".Nursing Development in Health, 7(1): 41-48.

-       Martin, C.L.; R.A. Fabes & L.D. Hanish (2014). "Gendered-peer Relationships in Educational Contexts". In Advances in Child Development and Behavior. Vol. 47: 151-187). JAI.

-       McGivern, R.F.; J.P. Huston,D. Byrd, T. King, G.J. Siegle& J. Reilly (1997). "Sex Differences in Visual Recognition Memory: Support for a Sex-Related Difference in Attention in Adults and Children". Brain and Cognition, 34(3): 323-336.

-       Mohammadi, Moslem (2013)."Analysis of Gender Differences of Men and Women in Empirical Sciences and Religious Teachings".Two Journal of Religious Research Human, 10(29): 71-81.

-       Montagne, B.; R.P Kessels, E. Frigerio, E.H. de Haan & D.I. Perrett (2005). "Sex Differences in the Perception of Affective Facial Expressions: Do Men Really Lack Emotional Sensitivity?".Cognitive Processing, 6(2): 136-141.

-       Motahhari, Morteza (1999).Compendium. Tehran: Sadra Publications.

-       Motahhari, Morteza (2000).Compendium.Tehran: Sadra Publication, Q 2.

-       Nahrevanian, Parvaneh; Hossein Zare & Alireza Mahdavian (2009)."The Effect of Emotional Content on Undisputed and Undisputable Memory in Differentiated Sex", New Journal of Cognitive Science, 11(43): 37-46.

-           Nejat, Pegah; Seyyed Saeed Poornaghash Tehrani & JavadHatami (2011)."Gender Stereotypes Related to Different Academic Disciplines in the Minds of Iranian Students".Journal of Social Psychology Research, 1(3): 1-18.

-       Oskoui, Nasrin &ZahraAnsari (2001).Identity. Tehran: Ita.

-       Pahlke, E.; J.S. Hyde & C.M. Allison (2014). "The Effects of Single-Sex Compared with Coeducational Schooling on Students’ Performance and Attitudes: A Meta-Analysis". Psychological bulletin, 140(4): 10-42.

-       Pahlke, E.; J.S. Hyde & C.M. Allison (2014). "The Effects of Single-Sex Compared with Coeducational Schooling on Students". Journal of American College Health, 57(6): 639-647.

-       Pahlke, E.; M.M. Patterson & K. Galligan (2012). "Rationales for Single-Sex Schooling: Administrator, Teacher, Parent, and Student Perspectives". Paper Presented at the Meeting of the American Educational Research Association. Vancouver, British Columbia, Canada.

-       Papastergiou, M. &C. Solomonidou (2005). "Gender Issues in Internet Access and Favourite Internet Activities among Greek High School Pupils Inside and Outside School". Computers & Education, 44(4): 377-393.

-       Park, H.; J.R. Behrman & J. Choi (2018). "Do Single-Sex Schools Enhance Students’ STEM (Science, Technology, Engineering, and Mathematics) Outcomes?".Economics of Education Review, 62: 35-47.

-       Piatt, B. (2008). "Gender Segregation in the Public Schools". Opportunity, Inequality, or Both. Scholar, 11: 561.576.

-       Postma, A.; G. Jager, R.P. Kessels, H.P. Koppeschaar & J. Van Honk (2004). "Sex Differences for Selective Forms of Spatial Memory". Brain and Cognition, 54(1): 24-34.

-       Qomshian, Meysam (2014)."Policy Analysis of Gender Segregation Universities from the Perspective of Policy Science".Journal of Religion and Cultural Policy, 2: 83-104.

-       Rastegar Khaled, Amir(2010)."Gender Differences in Students' Motivation and Academic Achievement".Women Strategic Studies, 13 (50): 81-124.

-       Rice, F.P. & K.G. Dolgin (2002). The Adolescent: Development, Relationships, and Culture. Allyn and Bacon.

-           Riegle-Crumb, C.; G. Farkas & C. Muller (2006). "The Role of Gender and Friendship in Advanced Course Taking". Sociology of Education, 79(3): 206-228.

-       Rudgar, Mohammad Javad(2009)."Gender Equality from the Viewpoint of Allameh Tabatabai and Martyr Motahari".Quarterly of the Women's Social Cultural Council, 12(46): 50-80.

-       Sadker, D.; M. Sadker & K. Zittleman (2009). Still Failing at Fairness: How Gender bais cheats girls and boys in school and what we can do about it. New York: Scribner.

-           Samadi, Masoumeh (2005)."Rreview the Beliefs of Curriculum Planners about the Differences between Girls and Boys in the Field of Cognition".Socio-Psychological Studies of Women (Women's Studies), 3(8): 83-96.

-           Sather, J. (2008). Same Sex Classrooms: Can They Fix Our Public Schools? http://encarta.msn.com/encnet/departments/elementary/?article=samesexschool

-           Sax, L. (2006). "Six Degrees of Separation: What Teachers Need to Know about the Emerging Science of Sex Differences".Educational Horizons, 84(3): 190-200.

-       Sears. D.; O. Letitial, Anne peplau & ShelleyE. Taylor (1991). SocialPsychology US: Prentice- Hall International.

-       Smyth, E. (2010). "Single-Sex Education: What does Research Tell us?".Revue Française de Pédagogie, 2: 47-58.

-       Stell, R.H.; A.T. Moller, G. Cardenes & P.N. Smith (2006). "The Survey of Person albeliefs: Comparison of South African, Mexican and American Samples". Journalof Rational-Emotive and Cognitive-Behaviour Therapy, 24(2): 125-142.

-       Sutter, M. & D. Rützler (2010). Gender Differences in Competition Emerge Early in Life. Working Papers in Economics and Statistics, University of Innsbruck, Department of Public Finance, Innsbruck.

-       Tabatabaei, Mohammad Hossein(2005).Female in the Quran. Research by Mohammad Moradi. Qom: Office of Publishing and Publications of Allameh Tabatabai.

-       Tabatabaei, Mohammad Hossein (2005).Al-Mizan Commentary.Twentieth Edition. Qom: Islamic Publishing office.

-        Thompson, T. & C. Ungerleider (2004). Single-Sex Schooling: Final Report. Canadian Centre for Knowledge Mobilisation: Waterloo, Ontario. 0.

-       Thorne, B. & Z. Luria (1986). "Sexuality and Gender in Children's Daily Worlds". Social Problems, 176-190.

-       Tsouroufli, M. (2002) "Gender and Teachers’ Classroom Practice in a Secondary School in Greece". Gender and Education, 14(2): 135-147.

-       Vail, K. (2002). "Same-Sex Schools May Still Get a Chance". Education Digest, 68(4): 32-38.

-       Walsh, D. (2004). Why do they. Act that uay? New York: Free Press.

-       Weber, D.; V. Skirbekk, I. Freund & A. Herlitz (2014). "The Changing Face of Cognitive Gender Differences in Europe". Proceedings of the National Academy of Sciences, 111(32): 11673-11678.

-       Wyborn, C.; E. Louder, J. Harrison, J. Montambault, J. Montana, M. Ryan ... &E. Dellecker (2018). "Understanding the Impacts of Research Synthesis". Environmental Science & Policy, 86: 72-84.

-       Yari, Shoaib & Habib Mohammad Nejad (2012)."Investigating the Dimensions and Consequences of the Students' Gender Separation in Universities and the Way to Implement the Plan".Quarterly Journal of culture at Islamic University, 2(4): 468-626.

-       Zare Shahabadi, Akbar &ZakiehSoleimani (2010)."Explaining the Duality of Gender Format Concepts among Students of Yazd University".Journal of Social Welfare, 11(41): 369-398.

-       Zibaee Nejad, Mohammad Reza (2009).Identity and GenderRoles.Trhran: Presidential Element, Center for Women and Family Affairs.