تأملاتی پیرامون تمایز باور و پذیرش در معرفت‌شناسی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

دکتری کلام(مسائل جدید کلامی و فلسفة دین) از دانشگاه قم، استادیار گروه فلسفه و حکمت اسلامی، دانشگاه میبد یزد

چکیده

هدف: هدف محقق در این مقاله، تحلیل و بررسی انتقادی ماهیت باور و نسبت آن با پذیرش، از دیدگاه ون‌فراسن، جاناتان کوهن، آلستون و کلارک بود. ون‌فراسن با تفکیک باور و پذیرش دربارة یک نظریة علمی، معتقد است پذیرش به معنای کارامد بودن و باور به معنای احتمال شخصی است. کوهن معنای باور را به گرایش به صدق قضیه و معنای پذیرش را حکم به نسبت موجود در قضیه تحویل برده است. آلستون نیز با پذیرش تمایز باور و پذیرش، مشخصة باور را یقین دانسته، نسبت این دو مفهوم را با ایمان بررسی کرده است. کلارک نیز با بیان ویژگی‌هایی همچون: امتداد زمانی، غیر ارادی بودن و مراتب داشتن باور، بر تمایز آن با پذیرش تأکید دارد. در مجموع، دیدگاهها در خصوص باور، با تمایز نهادن بین پذیرش و اعتقاد، ماهیت باور را بررسی کرده‌اند. روش: این پژوهش به روش توصیف و تحلیل عقلی کوشیده است با مقایسة دیدگاهها در خصوص چیستی باور، فهمی درخور از آن ارائه دهد. یافته‌ها و نتیجه‌گیری: مشخصه و ویژگی‌های باور عبارتند از: 1. رویکردی است از ناحیة فاعل شناسا نسبت به قضیه و نیز امور؛ 2. همواره ناظر به صدق است؛ 3. با احتمال سازگار نیست؛ 4. مستقیماً ارادی نیست؛ 5. بین باورهای مبتنی بر حواس و باورهای مبتنی بر سایر منابع باورساز، تفاوت است.
 

کلیدواژه‌ها


-       Abbagnano, Nicola. "Humanism".The Encyclopedia of Philosophy, Ed. Paul Edwards. New York: Macmillan Publishing Co. V.4.

-       Alston, Williams (1996). "Belief, Acceptance and Religious Faith". In: Jordan and Howard-Synder (Eds.). Faith, Freedom and Rationality. Roman and Littlefield Publishers.

-       Audi, R. (2001). "Doxastic Voluntarism and the Ethics of Belief". In: Steup (Ed). Knowledge, Truth and Duty. Essays on Epistemic Justification, Responsibility and Virtue (P. 93-111). Oxford: Oxford University Press.

-       Clarke, D.S. (1994). "Does Acceptance Entail Belief?". American Philosophical Quarterly, Vol. 31, No. 2, April.

-       Cohen, L.J. (1992). An Essay on Belief and Acceptance. Oxford University Press.

-       Cohen, L.J. (1989). "Belief and Acceptance". Mind, Vol. xcviii, No. 391, by: Oxford University Press, July.

-        Hume, David (1739). A Treatise of Human Nature. Oxford: Clarendon Press.

-           Mozaffar, Mohammad Reza (2003). Al-Mantiq (logic). Dar al-Ilm. Qom: Iran.

-        Radford, Colin (1990). "Belief, Acceptance and Knowledge". Mind, Vol. 99.

-       Vahid, Hamid (Bita). "Alston on Belief and Acceptance in Religious Faith". Not Printed.

-       Van Fraassen, B.C. (1985). "Empiricism in the Philosophy of Science". In: Paul M. Church Land & Clifford A. Hooker (Eds.). Images of Science (P. 245-308). Chicago: University of Chicago Press.

-       Van Fraassen, B.C. (1989). Laws and Symmetries. New York: Oxford University Press.

-       Van Fraassen, B.C. (1980). The Scientific Image. New York: Oxford University Press.