ریزشها و رویشهای حوزة علوم اسلامی دانشگاهیان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دکترای تخصصی فقه و مبانی حقوق اسلامی، استادیار گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشگاه بین‏المللی امام خمینی

2 کارشناس ارشد جمعیت‏شناسی، گروه جمعیت‏شناسی دانشگاه تهران. تهران- ایران.

چکیده

هدف: این پژوهش در پی کشف انگیزه‌های جوانان برای ورود به حوزة علوم اسلامی دانشگاهیان و در عین حال، علل ترک تحصیل برخی از معرفت‏جویان پیش از اتمام دوره بود. روش: مقالة حاضر با روشی کیفی مبتنی بر نظریة داده‏بنیاد انجام شده و ابزار جمع‏آوری داده‏ها، مصاحبة نیمه‏ساختاریافته با 10 نفر از معرفت‏جویان است. این افراد بر اساس روش گلوله‏برفی انتخاب شدند و مصاحبه‏ها تا حد اشباع نظری ادامه یافت. یافته‏ها: انگیزه‌های معنوی، علمی، اجتماعی و ابزاری، افراد را برای تحصیل در حوزة علوم اسلامی دانشگاهیان ترغیب می‏کند. از سوی دیگر، کیفیت نظام آموزشی موجب ریزش معرفت‏جویان می‌شود که این ریزشها به تبع، پیامدهایی را برای فرد، سازمان(حوزة علوم اسلامی دانشگاهیان) و جامعه در بر دارد. نتیجه‏گیری: لازمة تحول در حوزة علوم اسلامی دانشگاهیان، تغییر نگرش نسبت به آن است. اگر حوزة علوم اسلامی دانشگاهیان به منزلة یک قرارگاه فرهنگی تلقی شود، آن وقت است که می‌توان با تعریف درست از رسالت آن، برای پیشبرد رسالت مذکور برنامه‌ریزی کرد.

کلیدواژه‌ها


-      استراوس، ا. و ج. کربین(1390). مبانی پژوهش کیفی، فنون و مراحل تولید نظریة زمینه‌ای. تهران: نی.

-      ایمان، محمدتقی(1391). روش‌شناسی تحقیقات کیفی. قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.

-      روشه، گی(1387). مقدمه‌ای بر جامعه‌شناسی عمومی. ترجمه هما زنجانی‏زاده. تهران: سمت.

-      شریعتی، سارا و مهدی سلیمانیه(1394). «بررسی ویژگی‌های جامعه‌شناختی نمونة نوعی محصل علوم دینی در حوزة علمیة قم». شیعه‏شناسی، ش 50: 31-7.

-      شریعتی، سارا و یاسر فروغی(1392). «عوامل و انگیزه‌های جامعه‌شناختی ورود طلاب به حوزة علمیه». جامعه‏پژوهی فرهنگی، ش ۲: 74-45.

-      وبر، ماکس(1384). اقتصاد و جامعه. ترجمة عباس منوچهری و همکاران. تهران: سمت.

-       Jones, Michael & Irit Alony (2011). "Guiding the Use of Grounded Theory in Doctoral Studies– an Example from the Australian Film Industry". International Journal of Doctoral Studies, 6 (N/A): 95-114.

-       Iman, Mohammad Taghi (2012). Qualitative Research Methodology. Qom: Research Institute of Hawzeh and University.

-       Rocher, Guy (2008). Introduction to General Sociology. Translated by Homa Zanjani Zadeh. Tehran: Samt Publications.

-       Shariati, Sara & Yaser Foroughi (2013). "Social Elements and Motivations in Entering of Tollab to Howzeh-ye Elmieh". Sociological Cultural Studies, 4(2): 45-74.

-       Shariati, Sara & Mehdi Sulaimaniyah (2015). "Investigating the Sociological Characteristics of a Sample of Religious Sciences Students in the Qom Theological Seminary". Journal of Shia Studies, 50: 7-31.

-       Strauss, Anselm & Juliet Corbin (2011). Basics of Qualitative Research: Techniques and Processes for Grounded Theory. Tehran: Ney Publishing.

-       Weber, Max (2005). Economy and Society. Translated by Abbas Manouchehri and others. Tehran: Samt Publication.