مبانی اخلاقی توسعة سیاسی در اندیشة امام خمینی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه معارف اسلامی دانشگاه علوم پزشکی ارومیه

2 دانشیار گروه علوم سیاسی دانشگاه باقرالعلوم(ع).

چکیده

هدف: این تحقیق در پی پاسخ به این سؤال بود که مبانی و اصول اخلاقی توسعة سیاسی در اندیشة امام خمینی چیست و چه تأثیری بر توسعة سیاسی گذاشته است. مدعای مقاله این بود که مبانی و اصول اخلاقی در ساختار فکری حضرت امام، برخاسته از نظام اخلاقی اسلام بوده و از طریق تأثیرگذاری در گرایشهای انسان در توسعة سیاسی تأثیر می‌گذارد. روش: این نوشتار در صدد پاسخگویی بر مبانی اخلاقی توسعة سیاسی امام خمینی و تأثیر آن در زندگی سیاسی و جهت‌گیری‌ها و روابط بین انسانها برآمده است. برای رسیدن به این مهم، بعد از بررسی توصیفی و کتابخانه‌ای منابع مرتبط، این پرسش را به روش استنباطی پاسخ داده است. یافته‌ها و نتیجه‌گیری: سیاست در اندیشة سیاسی امام به معنی هدایت است و مفهوم سیاست و زیرمجموعة آن از جمله توسعة سیاسی، در پارادایم الهی و آخرت‌گرا قرار می‌گیرد. ایشان سیاست را به سه قسمت الهی، شیطانی و انسانی(متعارف) تقسیم و به ترتیب، سیاست الهی را صراط مستقیم، نوع شیطانی را باطل و نوع متعارف را محدود می‌دانند. در واقع؛ منظومة اندیشة سیاسی امام مبتنی بر اخلاق الهی با محوریت هدایت دین اسلام و تعالی انسان در تمامی ساحتهای وجودی، از جمله ساحت سیاست و توسعة سیاسی بیان می‌شود.

کلیدواژه‌ها


-      قرآن کریم.

-      امام خمینی، روح‌ال‍ل‍ه(۱۳۷۷). آداب الصلوه(آداب نماز). نرم‌افزار مجموعه آثار امام خمینی. قم: مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی و مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی.

-      امام خمینی، روح‌الله(1374/الف). شرح چهل حدیث. تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی.

-      امام خ‍م‍ی‍ن‍ی‌، روح‌ال‍ل‍ه(۱۳۷۸). شرح حدیث جنود عقل و جهل. ت‍ه‍ران: مؤس‍س‍ه‌ت‍ن‍ظی‍م و ن‍ش‍ر آث‍ار ام‍ام خ‍م‍ی‍ن‍ی.

-      امام خمینی، روح‌الله(1374/ب). شرح دعای سحر. تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی.

-      امام خمینی، روح‌الله(1374/ج). صحیفه امام. تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی.

-      امام خمینی، روح‌ال‍ل‍ه(بی‌تا). نرم‌افزار مجموعه آثار امام خمینی. قم: مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی و مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی.

-      جعفری، محمدتقی(1374). حکمت اصول سیاسی اسلام. [بی‌جا]: بنیاد نهج‌البلاغه.

-      صدرا، علیرضا(1383). «بررسی کارامدی حکومت از دیدگاه امام خمینی». علوم سیاسی، ش 26.

-      فتحی، یوسف(بی‌تا). «رابطة اخلاق و سیاست با تأکید بر دیدگاه امام خمینی». حکومت اسلامی، ش 53.

-      کلینى، یعقوب(1365). الکافی. تهران: دارالکتب الإسلامیه.

-      کیخا، نجمه(1386). مناسبات اخلاق و سیاست در اندیشة اسلامی. [بی‌جا]: پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی.

-      لک‌زایی، نجف(1389/الف). «حج ابراهیمی و تربیت متعالیه با تأکید بر دیدگاه امام خمینی». میقات، ش 73.

-      لک‌زایی، نجف(1389/ب). «فلسفة امنیت از دیدگاه امام خمینی». مطالعات راهبردی، ش 49.

-      لک‌زایی، نجف(1389/ج). «کاربردهای امنیتی انسان‌شناسی حکمت متعالیه». مطالعات راهبردی، ش 50.

-      همتی، همایون(1383). «اخلاق و عرفان از دیدگاه امام خمینی». کیهان فرهنگی، ش 212.

-       Holly quran

-        Imam Khomeini, Seyyed Roohollah (1998). Etiquette of prayer. Work collection software. Ghom: Islamic sciences computer research center and The Institute for Compilation and Publication ofImam Khomeini's Works

-       Imam Khomeini, Seyyed Roohollah (1995). Forty hadiths description.  Tehran:  The Institute for Compilation and Publication of Imam Khomeini's Works

-       Imam Khomeini, Seyyed Roohollah (1999). Jonud-e Aghl va Jahl (Soldiers of Wisdom and Ignorance). Tehran:  The Institute for Compilation and Publication ofImam Khomeini's Works.

-       Imam Khomeini, Seyyed Roohollah (1995). Dawn Prayer Description.  Tehran:  The Institute for Compilation and Publication of

-       Imam Khomeini's Works

-       Imam Khomeini, Seyyed Roohollah (1995). Sahifeh emam.  Tehran:  The Institute for Compilation and Publication of Imam Khomeini's Works

-       Imam Khomeini, Seyyed Roohollah (N.D.). Work collection software.  Ghom: Islamic sciences computer research center and The Institute for Compilation and Publication of Imam Khomeini's Works

-       Jafari, Mohammad taghi (1995). Political origins of Islam.  [N.P.]:  Nahjolbalaghea foundation.

-       Jafari, Mohammad taghi (2004). Government efficiency in Imam Khomeini, s views: political sciences, N: 26..

-       Fathi , yoosof (N.D.). Relation between ethic and policy based on Imam Khomeini, s views: Islamic government, N: 53.

-       Koleini, yaghoob (1986). Alkafi. Tehran: darol hekmah eslaiah..

-       keykha , najmeh (2007). Relation between ethic and policy in Islamic thought. [N.P.]: Islamic culture and sciences research school.

-       Lakzaee  , najaf (2010/a). Haj Ebrahimi and Transcendent education based on Imam Khomeini, s views: mighat, N:73

-       Lakzaee  , najaf (2010/b). Philosophy of security based on Imam Khomeini, s views: strategic studies, N: 49

-       Lakzaee, najaf (2010/c). Security aplications of Transcendent wisdom anthropology: strategic studies, N: 50

-       Hemmati   , homayoon (2004). Ethics and mysticism in Imam Khomeini, s views: cultural keyhan, N: 212