نقد کتاب درسی «فلسفة اخلاق با تکیه بر مباحث تربیتی» با روش تحلیل محتوا

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مدرسی معارف اسلامی؛ دانشگاه معارف اسلامی قم؛ گرایش اخلاق اسلامی

2 دکترای فلسفه تعلیم و تربیت، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه

چکیده

هدف: مقالۀ پیش رو در صدد بررسی کتاب «فلسفة اخلاق با تکیه بر مباحث تربیتی» به لحاظ حدود انطباق با استاندارد‌های کتاب درسی بود. سؤال اساسی پژوهش این بود که کتاب مذکور چه اندازه با ملاکهای ساختاری کتابهای درسی هماهنگ است. روش: روش استفاده‌شده در این مقاله، روش تحلیل محتوا بود. یافته‌ها: این کتاب با وجود برخی ویژگی‌های کتب درسی، از قبیل اهداف و تمرین و منابعی برای مطالعة بیشتر، از جهات دیگر با استانداردهای کتب درسی فاصله دارد. مواردی همچون: استاندارد نبودن اهداف یا مناسب نبودن پیش‌سازمانها که ساختاردهی نسبت به درس نداشتند. نتیجه گیری: این نکات بیانگر آن بود که برای تبدبل این کتاب به کتاب درسی استاندارد، باید تلاش مضاعفی صورت بگیرد و به رفع نقایص معطوف به بُعد درسی بودن کتاب مبادرت شود. با توجه به نوظهور بودن تدوین کتاب درسی در این حوزه، پیشنهاد می‌شود سایر صاحب‌نظران نیز، به بررسی این کتاب پرداخته، با ارائة پیشنهادهای مناسب، زمینة غنی‌تر شدن آن را فراهم کنند.

کلیدواژه‌ها


-      آرمند، محمد حسن و ملکی(1391). مقدمه‌ای بر شیوۀ طراحی و تألیف کتاب درسی دانشگاهی. تهران: سمت.

-      أزکیا، مصطفی و همکاران(1389). روشهای کاربردی تحقیق. تهران: کیهان، چ دوم.

-      ابن‌منظور، محمد(1414 ق). لسان العرب. بیروت: دار صادر.

-      اسلامی، سید حسن(1383). اخلاق نقد. قم: معارف.

-      باردن، ال.(1374). تحلیل محتوا. ترجمة ملیحه آشتیانی و محمد یمنی دوزی سرخابی. تهران: دانشگاه شهید بهشتی.

-      بلوم، بنجامین اس. و همکاران(1374). طبقه‌بندی هدفهای پرورشی(حوزة شناختی). ترجمة علی‌اکبر سیف و خدیجه علی‌آبادی. تهران: رشد.

-      پارسا، محمد(1372) روان‌شناسی یادگیری بر بنیاد نظریه‌ها. تهران: بعثت.

-      پاکپور، یونس(۱۳۹0). زمینة تکنولوژی آموزشی. تهران: دیدار.

-            تقی‌پور، علی (۱۳۹۰). برنامه‌ریزی آموزشی. تهران: آگه.

-      حبیبی، رضا(1390). برنامه‌ریزی درسی. قم: مرکز مدیریت حوزه علمیه.

-      حسن‌زاده، رمضان(1393). روش تحقیق کاربردی. تهران: روان، چ سوم.

-      حسن‌مرادی، نرگس(1395). تحلیل محتوای کتاب درسی. تهران: آییژ، چ چهارم.

-      خواص، امیر و همکاران(1385). فلسفة اخلاق با تکیه بر مباحث تربیتی. قم: معارف.

-      دهخدا، علی‌اکبر(1377) لغتنامه. تهران: دانشگاه تهران، چ دوم.

-      رایف، دانیل و همکاران(1391). تحلیل پیامهای رسانه‌ای کاربرد تحلیل محتوای کمّی در تحقیق. ترجمه مهدخت بروجردی علوی. تهران: سروش، چ چهارم.

-      رسولی، مهستی و زهرا امیرآتشانی(1392). تحلیل محتوا با رویکرد کتب درسی. تهران: جامعه‌شناسان، چ دوم.

-      شریفی‌نیا، محمد(1389). مبانی و اصول طراحی کتاب درسی. قم: جامعه المصطفی.

-      عمید، حسن(1362). فرهنگ عمید. تهران، امیرکبیر.

-      فتحی واجارگاه، کورش(۱۳۹۵). اصول برنامه و مفاهیم اساسی برنامه درسی. تهران: استادان.

-      فراهیدى، خلیل بن احمد(1410 ق). العین. قم: هجرت، چ دوم.

-      قاسمی، حمید و همکاران(1394). روش‌شناسی نقد و بررسی کتاب. تهران: جامعه‌شناسان.

-      قائدی، محمدرضا و علیرضا گلشنی(1395). «روش تحلیل محتوا، از کمّی‌گرایی تا کیفی‌گرایی». روشها و مدلهای روان‌شناختی، سال هفتم، ش 23: ۸۲-57.

-      کیان‌ارثی، فرحناز؛ علی‌اکبر سیف و علی دلاور(1393). «اثربخشی ساختار متون درسی، پیش‌سازمان‌دهنده و هدفهای آموزشی بر میزان درک مطلب، سرعت مطالعه و نگرش به متن». پژوهش و نگارش کتب دانشگاهی، ش 32: ۱۸-1.

-      معاونت پژوهش(1382). در جستجوی راهکارهای تدوین متون درسی. قم: مؤسسه امام خمینی.

-      معین، محمد(1379). فرهنگ فارسی. تهران: امیرکبیر، چ پانزدهم.

-      موریسون، گری و همکاران(1387). طراحی آموزش اثربخش. ترجمه غلامحسین رحیمی‌دوست. اهواز: دانشگاه شهید چمران.

-      نادری، عزت‌الله و مریم سیف‌نراقی(1391). روشهای تحقیق و چگونگی ارزشیابی آن در علوم انسانی. تهران: ارسباران. چ نهم.

-      یارمحمدیان، محمدحسین(1380). تحلیل محتوای برنامه و کتاب درسی. تهران: گروه آموزش راهنمایی تحصیلی دفتر آموزش عمومی وزارت آموزش و پرورش.

-      نوریان، محمد (1394). روش‌های ارزشیابی کتاب‌های درسی با تأکید بر تحلیل محتوای کمی و کیفی. تهران: شورا. چ اول.

-       Amid, Hassan (1983). Amid Farhang. Tehran: Amir Kabir Publications.
-       Armand, Mohammad & Hassan Maleki (2012). Introduction to Designing and Writing a University Textbook. Tehran: SAMT.
-       Azkia, Mostafa & et al. (2010). Applied Research Methods. Tehran: Kayhan, Ch. II.
-       Bailey, Stephen (2011). Academic Writing a Handbook for International Students. Routledge, London & New York. Ed3.

-       Barden, L. (1995) Content Analysis. Translated by Malihe Estani & Mohammad Yemeni Dozi Sarkhabi. Tehran: Shahid Beheshti University Press.
-        Bloom, Benjamin S. & et al. (1995). Classification of Cultivated Objectives. Translated by Ali Akbar Saif & Khadija Aliabadi. Tehran: Roshd.
-       Dehkhoda, Ali Akbar (1998) Dictionary. Tehran: University of Tehran Press, Second Ch.
-       Eslami, Seyyed Hassan (2004). Ethics of Criticism. Qom: Maaref.
-       Farahidi, Khalil ibn Ahmad (1410 AH). Al-Ain. Qom: Hejrat, Ch. II.
-       Fathi Vajargah, Kourosh (2016). Curriculum Principles and Concepts. Tehran: Professors.
-       Ghaedi, Mohammad Reza & Alireza Golshani (2016). "Content Analysis Method, from Quantitative to Qualitative". Journal of Psychological Methods and Models, Seventh Year, No. 23: 57-82.
-       Ghasemi, Hamid & et al. (2015). Methodology of Book Review. Tehran: Sociologists.
-           Habibi, Reza (2011). Curriculum Planning. Qom: Seminary Management Center.
-       Hartley, James (2004). "Designing Instructional and Informational Text, Handbook of Research on Educational Communications and Technology". Keele University: 917-947.

-           Hasan-Moradi, Narges. (2016). Textbook Content Analysis. Tehran: Aeig, Fourth.
-       Hasanzade, Ramadan (2014). Applied Research Method. Tehran: Ravan Publishing, Ch. III.
-       Hayes, Nicky & Robert. J Sternberg (2017). "How Should Textbook Authorship Count in Evaluating Scholarly Merit, or Should It Count at All?". Recovery February 16. From: www.aaup.org.

-       Ibn Manzur, Muhammad (1414 AH). Lesan Al-Arab. Beirut: Dar Sader.
-       Khavas, Amir & et al. (2006). Philosophy of Ethics Based on Educational Issues. Qom: Maaref.
-       Kian-Eerthi, Farahnaz; Ali Akbar Seif & Ali Delaware (2014). "The Effectiveness of Textbook Structure, Predictors, and Educational Objectives on Content Perception, Reading Speed, and Attitude to Text". Research and Writing Academic Textbooks, Vol. 32: 18.
-       Lepionka, Mary Ellen (2003). Writing and Developing your College Textbook. Atlantic Path Pub.

-       Moein, Mohammad (2000). Persian Culture. Tehran: Amir Kabir, Ch. 15.
-       Morrison, Gary et al. (2008). Design effective training. Translated by Gholam Hossein Rahimi. Ahvaz: Shahid Chamran University.

-       Naderi, Ezzatollah & Maryam Saif Naraqi (2012). Research Methods and their Evaluation in the Humanities. Tehran: Arasbaran, What a ninth.
-        Nourian, Mohammad (1394). Textbook evaluation methods with emphasis on quantitative and qualitative content analysis. Tehran: Council. First Edition.
-       Pakpour, Younes (2011). Educational Technology. Tehran: Didar.
-       Parsa, Muhammad (1993). The Psychology of Learning Based on Theories. Tehran: Ba'atht.
-       Raif, Daniel & Others (2012). Media Message Analysis Using Quantitative Content Analysis in Research. Translated by Mahdokht Boroujerdi Alavi. Tehran: Soroush, 4 Ch.
-       Rasouli, Mahasti & Zahra Amir Atashani (2013). Content Analysis with Textbook Approach. Tehran: Sociologists, Second Ch.
-       Research Deputy (2003). In Search of Solutions for Compiling Textbooks. Qom: Imam Khomeini Institute.
-       Sharifinia, Mohammad (2010). Principles and Principles of Textbook Design. Qom: Society of Mustafa.
-       Simpson, Elizabeth (1966). The Classification of Educational Objectives in the Psychomotor Domain. University of Illinois, Urbana, Illinois.

-       Taghipour, Ali (2011). Educational Planning. Tehran: Agah.

-       Walker, Decker (1997). Curriculum and Aims. Published by Teachers College Press, 1234 Amsterdam Avenue, New York.

-       Yarmohammadian, Mohammad Hossein (2001). Content Analysis of Curriculum and Textbook. Tehran: Department of Educational Guidance, Office of Public Education, Ministry of Education.