ارتباط آموزه‌های تربیتی دعای ابوحمزة ثمالی با رشد مهارتهای اجتماعی دانشجویان دانشگاه فرهنگیان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دکترای علوم قرآن و حدیث، استادیار گروه الهیات و معارف اسلامی دانشگاه فرهنگیان

2 دکترای مدیریت آموزشی، استادیار گروه علوم تربیتی دانشگاه فرهنگیان تهران و مدرّس دانشگاه آزاد اسلامی واحد لامرد، ایران.

3 دانش‌آموخته مقطع کارشناسی ارشد علوم قرآن و حدیث، دانشگاه فرهنگیان. تهران، ایران.

چکیده

هدف: هدف از انجام این پژوهش، تبیین رابطة بین آموزه‌های تربیتی دعای ابوحمزة ثمالی با رشد مهارتهای اجتماعی دانشجویان دانشگاه فرهنگیان بود. روش: این پژوهش به روش نمونه‌گیری تصادفی انجام شد و جامعة آماری آن، دانشجویان مقطع کارشناسی دانشگاه فرهنگیان استان تهران به تعداد 250 نفر بود. حجم نمونة آماری بر اساس فرمول کوکران، 151 نفر و از نوع همبستگی به صورت پیمایشی انجام شد. ابزار پژوهش شامل پرسشنامة محقق‌ساختة آموزه‌های تربیتی و پرسشنامة مهارتهای اجتماعی گرشام و الیوت، با طیف پنج‌گزینه‌ای لیکرتی بود و روایی صوری و محتوایی آنها توسط صاحب‌نظران تأیید شد. پایایی پرسشنامه‌ها از طریق ضریب آلفای کرونباخ به ترتیب: 94/0 و 81/0 محاسبه شد. تجزیه و تحلیل داده‌ها به وسیلة آزمون همبستگی پیرسون و رگرسیون چندمتغیّره انجام شد. یافته‌ها: بین آموزه‌های تربیتی دعای ابوحمزه(توبه، توکل، خوف و رجا، دوری از ریا، دوری از کبر و غرور، محبت، شکرگزاری و حلم) با رشد مهارتهای اجتماعی(خودکنترلی، همدلی و همکاری) دانشجویان هدف، ارتباط معنا‌داری وجود دارد؛ در حالی که بین مؤلفة ابراز وجود، با هیچ یک از آموزه‌های تربیتی دعای ابوحمزه رابطة معناداری وجود ندارد. همچنین آموزه‌های تربیتی دعای ابوحمزه می‌تواند 42 درصد از رشد مهارتهای اجتماعی دانشجویان را پیش‌بینی کند. نتیجه‌گیری: رشد مهارتهای اجتماعی دانشجویان و آگاهی به تأثیر ادعیة مأثوره در زندگی را به دنبال خواهد داشت.
 

کلیدواژه‌ها


-      قرآن کریم.

-      صحیفه سجادیه. ترجمه و شرح علینقی فیض‌الإسلام اصفهانی(1364). تهران: فقیه.

-      آقایار، سیروس و پرویز شریفی درآمدی(1385). هوش هیجانی. اصفهان: سپاهان.

-      اخلاقی، اسماعیل(1388). تربیت دینی در عصر مدرن. پگاه حوزه(پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی)، ش 258.

-      امین، محمدحسین(1384). آموزه‌هایی از دعای ابوحمزة ثمالی؛ دفتر عقل. قم: مرکز پژوهشهای اسلامی صدا و سیما.

-      پیری، زهرا؛ معصومه خسروی و صادقعلی ملاالهی(1396). بررسی اثربخشی آموزش‌های روانی تربیتی با رویکرد معنوی بر مهارتهای سبک زندگی دینی در نوجوانان بزهکار. هشتمین کنفرانس بین‌المللی روان‌شناسی و علوم اجتماعی.

-      جوادی آملی، عبدالله(1386). فلسفة الهی از منظر امام رضا(ع). قم: إسراء.

-      جواهری، فرزین(1399). بررسی تحلیل محتوای کتاب مطالعات اجتماعی پایة ششم ابتدایی از  نظر هفت مهارت اجتماعی در سال تحصیلی ۹۹-1398. مطالعات کاربردی در علوم اجتماعی و جامعه‌شناسی، سال دوم، ش 6: ۳۹-31.

-      حسینی‌نسب، سید داوود و مرضیه دهقانی(1387). تحلیل محتوای کتب تعلیمات اجتماعی دورة راهنمایی بر اساس مهارتهای اجتماعی و بررسی دیدگاههای معلمان این دوره دربارة محتوای کتب فوق‌الذکر. تعلیم و تربیت، ش 94: ۹۴-79.

-      خیراله‌پور، اکبر(1383). بررسی عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت روانی با تأکید بر سرمایة اجتماعی (مطالعه موردی دانشجویان دانشگاه شهید بهشتی). پایان‌نامه کارشناسی ارشد. تهران: دانشگاه شهید بهشتی.

-      دهخدا، علی‌اکبر(1373). لغتنامه. تهران: دانشگاه تهران.

-      دیانی، محمود و زهرا کرم‌بین(1397). مبانی انسانشناختی تربیتی در آموزه‌های اهل بیت(ع). سومین کنفرانس بین‌المللی پژوهشهای نوین در حوزة علوم تربیتی و روان‌شناسی و مطالعات اجتماعی ایران.

-      رادمنش(1396). اثربخشی آموزش مهارتهای اجتماعی در انگیزش و پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان دختر مقطع متوسطه شهر تهران. روان‌شناسی مدرسه، دورة ششم، ش 2.

-      زمردیان شیرازی، احمد(1346). عشق و رستگاری. تهران: کتابفروشی اسلامیه.

-      سرمد، زهره؛ الهه حجازی و عباس بازرگان(1390). روش تحقیق در علوم رفتاری. تهران: آگاه.

-      شعبانلو، طیبه(1395). آموزه‌های تربیتی در دعای ابوحمزة ثمالی. پایان‌نامه کارشناسی ارشد. تهران: دانشگاه تربیت دبیر شهید رجائی.

-      شهابی رقیه(1397). آموزه‌های تربیتی دین اسلام و تأثیر آن در سبک زندگی. دومین همایش ملی سبک زندگی و سلامت. یزد: دانشگاه آزاد اسلامی واحد یزد.

-      صفایی حائری، علی(1384). بشنو از نی. قم: لیله‌القدر.

-      ضرابی، عبدالرضا(1391). تربیت محبتمحور.   مجله اسلام و پژوهش‌های تربیتی، شماره 5.

-      طبرسی، حسن بن فضل(1365). مکارم الأخلاق. ترجمة ابراهیم میرباقری. تهران: فراهانی.

-      علا قه بند، علی(1386). جامعه‌شناسی آموزش و پرورش. روان، تهران.

-      فرضی، مجید و سید محمد موسوی(1397). اهمیت تعلیم و تربیت دینی فرزند. پنجمین همایش ملی پژوهشهای نوین در حوزة علوم تربیتی و روانشناسی ایران(با رویکرد فرهنگ مشارکتی). تهران: خانه‌فرهنگ مشارکتی ایران.

-      فلاح‌پور، زهرا(1389). روشهای تربیتی امام سجاد(ع).  نشریه نامه ی جامعه 27، 44.

-      قایدی، عباس؛ ذکیه فتاحی و مریم کوروش‌نیا(1395). اثربخشی آموزه‌های دینی بر مهارتهای اجتماعی کودکان دبستانی شهر کارزین. کنفرانس ملی دانش و فنّاوری روان‌شناسی، علوم تربیتی و جامع روان‌شناسی ایران.

-      کاشانی، محسن(1379). راه روشن. ترجمة عبدالعلی صاحبی. مشهد: آستان قدس رضوی.

-      محمدی ری‌شهری، محمد(1379). دوستی در قرآن و حدیث. ترجمه سید حسن اسلامی، قم: دارالحدیث.

-      محمدی ری‌شهری، محمد(1378). میزان الحکمه. ترجمة حمیدرضا شیخی. تهران: دارالحدیث.

-      مستعلمی، فروزان(1381). بررسی اثربخشی مهارتهای اجتماعی بر اعتماد به نفس دختران نابینا. پایان‌نامه کارشناسی ارشد. تهران، دانشگاه الزهرا.

-      مصباح یزدی، محمدتقی(1390). سجادههای سلوک. قم: مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی.

-      موریوزاده، علیرضا(1394). مهارتهای اجتماعی وکودکان دبستانی. نوآوری‌های آموزشی. دورة چهاردهم، ش 55.

-      نراقی، احمد(1371). معراج السعاده. قم: هجرت.

-        The holly quran

-       Sahifa sajjadiah(1986 ) ; translated by feyzol eslam;Tehran: faghih pub.

-       Aghayar , siroos & sharifidaramadi  , parviz (2007 ). Emotional Intelligence. Isfahan : sepahan Publishing.

-       Akhlaghi  , ismaeel  (2010 ). Religious education in modern era. peghah houzeh  : N:258

-       Amin  , mohammad hossein  (2006 ). Teachings of Abu Hamze Thomali prayer. Ghom  : Islamic research center Publishing of state t.v. and radio .

-       Piri   , Zahra and others (2018 ). Effectiveness of training and psychological education on religious life style skills in juveniles delinquent.The 8 th.international Social sciences and psychology conference .

-       Javadi amoli  , abdollah (2008 ). Divine philosophy in imam reza,s view . ghom: asra

-       Javaheri    , farzin (2021 ). Content analysis of social studies book (grade 6 in primary school) based on 7 social skills. Applied studiesin sociology and social sciences  ; N: 6- ( 31-39)

-        Hosseini nasab    , seyyed davood and dehghani, marziah ( 2009). Content analysis of social studies books (middle school) based on social skills...  , education and training   ; N: 94- ( 79-94)

-       Kheirollah pour   , akbar  ( 2005).  Effectiveness of Social factors on mental health based on social capital  ; M.A thesis ; Tehran: shahid beheshti university

-       Dehkhoda    , ali akbar  ( 1995).  Persian dictionary   ; Tehran: Tehran University

-       Diani    , mahmoud and karam bin, Zahra  (2017 ).  Anthropological Foundations of  Ahl-e-Bayt,s teachings  ; third international modern researches conference on  Iranian social studies , psychology and trainning sciences  

-       Radmanesh  (2018 ). Effectiveness of training social skills on educational development in female students of Tehran middle schools; school psychology ; N: 2.

-       Zomorodian shirazi    , ahmad (1968 ). Love and solvation . Tehran : eslamiah bookshop pub.

-       Sarmad    , Zohreh and others (2012 ). Research method in behaviorial sciences . Tehran : aghah  pub.

-       shabanloo pour   , tayyebeh  (2017 ).  Educational teachings of Abu Hamze Thomali prayer  ; M.A thesis ; Tehran: shahid rajaee teacher trianing  university

-       Shahabi    , roghayyeh  (2019 ).  Educational teachings of islam and it,s effects on life style   ; second national conference on life style and health  ; yazd : isalmic azad   university

-       Safaee haeri   , ali  (2006 ).  Listen to this reed  ; ghom : laylatol ghadr pub.

-       zarrabi, abdorreza  (2013 ).  Love based training   islam and training researches; N: 5 .

-       Tabarsi    , H.  (1987 ).  Prominent virtues  ;Translated by ebrahim bagheri; Tehran  : farahani pub.

-       Alaghe band     , ali.  (2008 ).  Sociology of Education  ; Tehran  : ravan pub.

-       Farzi     , majeed and moosavi, seyyed mohammad  (2019 ).  The importance of children religious training; fifth national modern researches conference on Iranian psychology and trainning sciences ; Tehran: iran Participatory culture house  

-       Fallah pour   , zahra  (2011 ). Imam sajjad ,s ( P.B.U.H.)  Training methods. letter of society journal   : N:27; 44.

-       Ghayedi , abbas and others  ( 2017). Effectiveness of t Religious teachings   on social skills of children ( razin schools) ; national conference on psychology of technology and knowledge  .

-       Kashani    , Mohsen   (2001 ). bright way. Translated by abdolali sahebi ; mashad: astane ghodse razavi

-       Mohammadi reyshahri, mohammad  (2001 ).  Friendship in quran and hadith   ; transalted by seyyed Hassan eslami ; ghom : darol hadith pub.

-       Mohammadi reyshahri, mohammad  (2000 ).  Mizan-al-Hikmah; transalted by hamidreza sheykhi  ; Tehran  : darol hadith pub.

-       Mostalami , fooroozan  (2002 ). Effectiveness of social skills on Self Confidence Of blind girls ; ; M.A thesis ; Tehran: alzahra   university

-       Mesbah yazdi , mohammad taghi  (2012 ). Sajjadeh haye soolook ; ghom : imam Khomeini,s educational and research institute

-       Moorivzadeh  , alireza  (2016 ). social skills and school children; educational inovations ; N: 55.

-       Naraghi , ahmad  (1993 ). Meraj al saadat ; ghom :hejrat Pub.

-       De Azua, S.R.; N. Ozamiz-Etxebarria, O. Miren Agurtzane, Ortiz-Jauregui & A. Gonzalez-Pinto (2020). "Communicative and Social Skills among Medical Students in Spain: A Descriptive Analysis". Int. J. Environ. Res. Public Health, 17(4): 1408. https: //doi. org/10. 3390/ijerph17041408.

-       De Mooij, B.; M. Fekkes, R.H.J. Scholte & et al. (2020). “Effective Components of Social Skills Training Programs for Children and Adolescents in Nonclinical Samples: A Multilevel Meta-analysis”. Clin Child Fam Psychol. Rev., 23: 250-264. https://doi.org/10.1007/s10567-019-00308-x.

-       Friese, Malte, and Wilhelm Hofmann. "Control me or I will control you: Impulses, trait self-control, and the guidance of behavior." Journal of Research in Personality 43.5 (2009): 795-805.

-       Kaushal, R. & C.T. Kwantes (2006). "The Role of Culture and Personality in Choice of Conflict Management Strategy". International Journal of Intercultural Relations, 30(5): 579-603.

-        Kiema-Junes, H.K.; M. Hintsanen, H. Soini & K. Pyhältö (2020). "The Role of Social Skills in Burnout and Engagement among University Students". Electronic Journal of Research in Educational Psychology, 18(50).

-       Lange, A.J.; P. Jakubowski & T.V. McGovern (1976). Responsible Assertive Behavior: Cognitive/Behavioral Procedures for Trainers. Champaign, Ill: Research Press.

-       Milner, K.; P. Crawford, A. Edgley & L. Hare-Duke (2020). The Experiences of Spirituality among Adults with Mental Health Difficulties: A Qualitative Systematic Review. Cambridge University Press, Vol 20. DOI: https://doi.org/10.1017/S2045796019000234.

-       Rezaei, M. (2019). "The Relationship between Social Skills and Agricultural Students' Attitude towards Entrepreneurship at University of Tehran". J.E.A., 6(11): 34-44. URL: http://jea.sanru.ac.ir/article-1-185-en.html.

-       Salavera, C.; P. Usán & L. Jarie (2020). "Styles of Humor and Social Skills in Students". Gender Differences. Curr Psychol., 39: 571-580. https://doi.Org/ 10.1007/s12144-017-9770-x.

-       Ying Chen, T. & J. VanderWeele (2020). "Chen and VanderWeele Respond to Religion, Spirituality, and Health". American Journal of Epidemiology, Vol. 189, Issue 8: 759-760. https://doi.org/10.1093/aje/kwaa021.