بررسی و تحلیل آرا و افکار سیاسی و فرهنگی جورج کرزن در کتاب "ایران و قضیه ایران"

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

دانشجوی دکترای اندیشه اجتماعی معاصر مسلمین دانشگاه جامعه المصطفی، عضو هیئت علمی گروه معارف دانشگاه گیلان، رشت

چکیده

هدف: منابع فراوانی توسط نویسندگان غربی در رابطه با توصیف و تحلیل اوضاع اجتماعی، فرهنگی، سیاسی، اقتصادی و جغرافیای طبیعی گذشته ایران به نگارش درآمده که در برخی از این آثار، نویسندگان یا اطلاعات لازم از پدیده‌های مورد توصیف را نداشتند یا جانبدارنه قلمفرسایی کرده‌اند. از جمله این آثار، کتاب ایران و قضیه ایران است که توسط ناتانیل جرج کرزن در دو جلد به نگارش درآمده است که هدف مقاله حاضر، تبیین آرا و نظرات نویسنده در آن بود. روش: پژوهش حاضر ‌کوشیده است با روش تبیینی- تحلیلی، از طریق گردآوری بررسی اسناد کتابخانه‌ای به استکشاف دیدگاههای جرج کرزن بپردازد. یافته‌ها: یافته‌های مقاله حاکی از این واقعیت بود که نویسنده در توصیف و تحلیل حوادث و پدیده‌های گذشته ایران نگاه کاملاً جانبدارانه داشته و تلاش کرده تا هرگونه دستاورد مثبتی را سوغات غرب دانسته و ضعفها، کمبودها و آسیبها را متوجه اشخاص و امور داخلی کند. وی پیشرفتهای صنعتی و تکنولوژیک و اصلاحات را تنها راه جلب اعتماد مردم و مسئولان ایران می‌دانسته که می‌تواند روابط حسنه با کشور ایران را به دنبال آورد. نتیجه‌گیری: نویسنده از اشخاص غرب‌زده حمایت کرده و عالمان دین را مانع روابط بین ایران و انگلستان عنوان کرده است. از این رو، تلاش کرده تا آنها را مانع پیشرفت و ترقی کشور معرفی کند و از این طریق، مردم را علیه آنها تحریک کرده و جایگاه آنها را در بین توده مردم و مسئولان تضعیف کند.

کلیدواژه‌ها


-      قرآن کریم.
-      جوادی آملی، عبدالله(1375). تبیین براهین اثبات خدا. قم: اسراء.
-      جوادی آملی، عبدالله(1386). تسنیم. ج 12. قم: اسراء.
-      الحر العاملی، محمدبن الحسن(1412). وسائل الشیعه. قم: موسسه آل البیت لاحیاء التراث.
-      دسوقی، محمد(1376). سیر تاریخی و ارزیابی اندیشه شرق‌شناسی. ترجمه محمدرضا افتخارزاده. تهران: هزاران.
-      دوسرسی، کنت(1362). ایران از 1839-1840 م. ترجمه احسان اشراقی. تهران: دانشگاه تهران.
-      رودگر کیادارا، ایرج(1387). سیر استعمار انگلیس در ایران. قم: سفیر اردهال.
-      صدیق، عیسی‌(1355). دوره مختصر تاریخ فرهنگ ایران. تهران: شرکت سهامی طبع کتاب.
-      قربانی، زین‌العابدین(1381).تفسیر جامع آیات الاحکام. ج 9 و 10. تهران: سایه.
-      کلینی، محمدبن یعقوب(1428 ق). الکافی الفروع. الجزء الخامس. بیروت: منشورات الفجر.
-      گروه تاریخ و اندیشه معاصر(1382).مشروطه از زبان صاحب‌نظران. قم: موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی.
-      مستوفی، عبدالله(1371). شرح زندگانی من یا تاریخ اجتماعی و اداری دوره قاجار. ج 2. تهران: زوار.
-      مطهری، مرتضی(1384). نظام حقوق زن در اسلام.، قم: صدرا.
-