ملاحظه و بررسی انتقادی ازخودبیگانگی فطری کارل یاسپرس از منظر علامه طباطبایی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

دکتری مدرسی معارف اسلامی، گرایش اخلاق. استادیار دانشگاه گیلان. نشانی: رشت؛ دروازه لاکان، بلوار پرفسور سمیعی، کوچه غلام‌نیا، روبه‌روی ساختمان چهارطبقه، نمابر: 013 33690274/ Email:Aliataee124@gmail.com

چکیده

هدف: هدف اصلی این نوشتار، بررسی ازخودبیگانگی فطری در انسان‌شناسی فلسفی یاسپرس از منظر علامه طباطبایی بود. یاسپرس از روش پدیدارشناسانه به جای تحلیل فلسفی بهره برد و با ذاتی انسان قرار دادن آزادی مطلق، اولیات ذاتی و فطرت الهی را مورد تردید قرار داد و آن را ناقض وجودِ اگزیستانسی بشر معرفی کرد؛ در حالی که علامه به روش تحلیلی اولیات فطری، اصل علیت را اساس خودآگاهی و راه عبور ازخودبیگانگی دانسته، آزادی را ابزاری برای اهداف فطری معرفی کرد. اگر علامه ازخودبیگانگی فطری را غفلت و نسیان اولیات فطری دانسته، یاسپرس با مبانی «فلسفۀ وجود» خود، التزام به قیود پیشینی، مانند فطریات را ازخودبیگانگی دانسته است.یافته ها و  نتیجه گیری:پژوهش حاضر با ارزیابی مبانی معرفتی دو اندیشمند، ذاتی بودن فطریات را ثابت کرده و بی‌توجهی به آگاهی‌های فطری را عامل ازخودبیگانگی دانست.

کلیدواژه‌ها


-       بلاکهام، ه.ج(۱۳۷۲). شش متفکر اگزیستانسیالسیت. ترجمۀ محسن حلیمی. تهران: مرکز.
-       جمال‌پور، بهرام(۱۳۷۱). ‌انسان و هستی.‌ تهران: هما.
-       جوادی آملی، عبدالله(۱۳۹۲). تفسیر انسان به انسان. قم: اسراء.
-       سمرقندی، نصر بن محمد(1416 ق). تفسیر السمرقندی المسمى بحرالعلوم. بیروت: دارالفکر.
-       طباطبایی، محمدحسین(۱۳۷۹). آزادی.‌ قم: دفتر نشر اسلامی.
-       طباطبایی، محمدحسین(۱۳۷۸). آغاز فلسفه. قم: بوستان کتاب.
-       طباطبایی محمدحسین(۱۳۷۰). اصول فلسفه و روش رئالیسم. تهران: صدرا.
-       طباطبایی، محمدحسین(۱۳۸۸). انسان از آغاز تا انجام. قم: بوستان کتاب.
-       طباطبایی، محمدحسین(۱۴۱۵ ق). ‌بدایه الحکمه.‌ قم: انتشارت اسلامی.
-       طباطبایی،‌ محمدحسین(۱۴۱۳ ق). تفسیر المیزان. بیروت: مؤسسه الأعلمی للمطبوعات.
-       طباطبایی، محمدحسین(۱۴۲۲ ق). نهایه الحکمه.‌ قم: انتشارات الاسلامی.
-       کاپلستون، فردریک(۱۳۹۲). فلسفۀ معاصر. ترجمۀ علی‌اصغر حلبی. تهران: زوّار.
-       وال، ژان(۱۳۵۷). اندیشۀ هستی. ترجمۀ باقر پرهام. تهران: طهوری.
-       هرگنهان، بی.آر(۱۳۹۵). تاریخ روان‌شناسی.‌ ترجمۀ یحیی سیدمحمدی. تهران: ارسباران.
-       یاسپرس، کارل(۱۳۷۵). اسپینوزا. ترجمۀ محمدحسن لطفی. تهران: طرح نو.
-       یاسپرس، کارل(۱۳۷۷). عالم در آینۀ تفکر فلسفی. ترجمه محمود عبادیان. تهران:‌ پرسش.
-       یاسپرس، کارل(۱۳۹۲). فلسفۀ اگزیستانس. ترجمۀ لیلا روستایی. تهران: پارسه.
-       یاسپرس، کارل(۱۳۹۳). ‌کوره‌راه خرد. ترجمۀ مهبد ایرانی‌طلب. تهران: قطره.
-          Blackham, H.J. (1993). Six Existentialist Thinkers. translated by Mohsen Halimi. Tehran: Markaz Publishing.
-          Copleston, Frederick (2003). Contemporary Philosophy. translated by Ali Asghar Halabi. Tehran: Zovar Publications.
-          Herganhan, B.R. (2016). History of Psychology. Translated by Yahya Seyed Mohammadi. Tehran: Arasbaran Publishing.
-          Jamalpour, Bahram (1992). Man and Existence. Tehran: Homa Publishing.
-          Jaspers Carl (2014). By Way of Wisdom. Ttranslated by Mahbod Iranitalab. Tehran: Publishing drops.
-          Jaspers, Carl (2013). Philosophy of Existence. translated by Leila Roustaei. Tehran: Parseh Translation and Publishing Company.
-          Jaspers, Carl (1996). Spinoza. translated by Mohammad Hassan Lotfi. Tehran: New Plan Publishing.
-          Jaspers, Carl (1998). The World in the Mirror of Philosophical Thought. translated by Mahmoud Ebadian. Tehran: Porsesh Publishing.
-          Javadi Amoli, Abdullah (2013). Interpretation of man to man. Qom: Esra Publishing.
-          Samarkandi, Nasr bin Muhammad (1416 AH). Tafsir al-Samarkandi al-Masmi Bahr al-Ulum. Beirut: Dar al-Fikr Publishing.
-          Tabatabai, Mohammad Hussein (1415 AH). Badaye al-Hikma. Qom: Islamic Publishing Institute.
-          Tabatabai, Mohammad Hossein (2000). Freedom. Qom: Islamic Publishing Office.
-          Tabatabai, Mohammad Hossein (2009). Man from the beginning to the end. Qom: Book Garden.
-          Tabatabai, Mohammad Hossein (1991). Principles of Philosophy and Method of Realism. Tehran: Sadra Publishing.
-          Tabatabai, Mohammad Hussein (1413 AH). Tafsir al-Mizan. Beirut: Scientific Foundation for Press.
-          Tabatabai, Mohammad Hossein (1999). The Beginning of Philosophy. Qom: Book Garden.
-          Tabatabai, Mohammad Hossein (1422 AH). The End of Wisdom. Qom: Islamic Publishing Institute.
-          Wahl, Jean (1978). A Short History of Existentialism. translated by Parham. Tehran: Tahoori Publishing.