بررسی مدرّج بودن ادراک از منظر صدرالمتألهین و استنتاج مدلولهای تربیتی آن

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه فلسفه تعلیم و تربیت دانشگاه علامه طباطبایی(نویسنده مسئول). / نشانی:میدان المپیک، بلوار دانشگاه، دانشگاه علامه طباطبایی/ نمابر: 09100622609/ Email: shahryarymd@gmail.com

2 دکتری فلسفه تعلیم و تربیت و استاد فلسفه تعلیم و تربیت اسلامی، دانشگاه علامه طباطبایی.

3 دکتری فلسفه تعلیم و تربیت و دانشیار فلسفه تعلیم و تربیت، دانشگاه تربیت مدرس.

4 دکتری فلسفه تعلیم و تربیت و دانشیار فلسفه تعلیم و تربیت، دانشگاه الزهرا.

چکیده

هدف: هدف پژوهش حاضر، بررسی مدرّج بودن ادراک از منظر صدرالمتألهین و استنتاج مدلولهای تربیتی آن بوده است. روش: در بخش اول پژوهش که به توصیف و تبیین بحث مدرّج بودن ادراک در حکمت متعالیه از حیث وجودشناختی آن و تدوین نظام‌مند گزاره‌های مبنایی ذیل آن اختصاص دارد، از روش توصیفِ تحلیلی استفاده شد. در بخش دوم پژوهش که هدف، استنباط مدلولهای تربیتی از گزاره‌های مبنایی مذکور بود، روش قیاس عملی به کار گرفته شد. یافته‌ها: در بخش اول، 12 گزارۀ مبنایی از مباحث صدرالمتألهین در بحث مدرّج بودن ادراک، استخراج شده است. پس از آن، مدلولهای تربیتیِ گزاره‌های مبنایی با رعایت ملاحظات روش‌شناختی، استنتاج شده و 18 اصل، دو هدف و دو روش تربیتی ارائه شده است. نتیجه‌گیری: بر اساس سیر و صیرورتی که در بطن مباحث هستی‌شناسی معرفت صدرا وجود دارد، نسبت و روابط منطقی مدلولهای استنباط شده، تبیین و این مدلولها در قالب الگویی مفهومی سامان داده شده است.

کلیدواژه‌ها


-            ابن سینا(1375). الاشارات و التنبیهات. قم: نشر البلاغه.
-            اراکی، محسن(1383). «حقیقت ادراک و مراحل آن در فلسفۀ ملاصدرا». معرفت فلسفی، ش 4.
-            باقری، خسرو؛ نرگس سجادیه و طیبه توسلی(1389)، رویکردها و روشهای پژوهش در فلسفۀ تعلیم و تربیت. تهران: پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی.
-            جوادی آملی عبدالله(1375). رحیق مختوم، شرح حکمت متعالیه، ج 1. قم: اسراء.
-            جوادی آملی عبدالله(1396). رحیق مختوم، شرح حکمت متعالیه. قم: اسراء.
-            خسروپناه عبدالحسین و حسن پناهی آزاد(1388). نظام معرفت‌شناسی صدرایی. تهران: پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.
-            شریفی، احمدحسین(1395). روش‌شناسی علوم انسانی اسلامی. تهران: مرکز پژوهشهای علوم انسانی اسلامی صدرا.
-            شیخ اشراق(1375). مجموعه مصنفات شیخ اشراق. تصحیح و مقدمۀ هانرى کربن، سید حسین نصر و نجفقلى حبیبى. تهران: مؤسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگى‏.
-            صدرالمتألهین(1384). اسفار اربعه. ترجمۀ محمد خواجوی. تهران: مولی.
-            صدرالمتألهین(1981 م‏). الحکمه المتعالیه فى الاسفار العقلیه الاربعه. بیروت: دار احیاءالتراث‏.
-            صدرالمتألهین(1375). مجموعه رسائل فلسفى صدرالمتألهین. تهران: حکمت‏.
-            طوسى، خواجه نصیرالدین‏(1361). أساس الاقتباس‏. تهران: دانشگاه تهران.
-            طوسى، خواجه نصیرالدین‏(1375‏). شرح الاشارات و التنبیهات للمحقق الطوسى. قم‏: نشر البلاغه.
-            فتحعلی، محمود؛ مجتبی مصباح و حسن یوسفیان(1390). فلسفۀ تعلیم و تربیت اسلامی. زیر نظر مصباح یزدی. تهران: مدرسه.
-            فرامرز قراملکی، احد(1396). روش‌شناسی مطالعات دینی. مشهد: دانشگاه علوم اسلامی رضوی.
-            فیاضی، غلامرضا(1390)، علم النفس فلسفی. قم: مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی.
-            مطهری، مرتضی(1390). مجموعه‏ آثار، ج ‏9. قم: صدرا.
-            معلمی حسن(1387). نگاهی به معرفتشناسی در فلسفۀ اسلامی. تهران: پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.
-            نوروزی، رضاعلی و محمد بیدهندی(1390). «تحلیلی بر فرایند هویت‌یابی از دیدگاه ملاصدرا». خردنامه صدرا. تهران، بنیاد حکمت اسلامی صدرا.
-          Ibn Sina, Hussein ibn Abdullah . allusions and indications,  Qom:
-          Ibn Sina, Hussein ibn Abdullah ,The Commentaries
-          … The Nature of Knowledge and its Stages in Mulla Sadra’s Philosophy
-           Bagheri. Kh.; N. Sajjadi & T. Tavasoli (2010). The Approaches and Research Methods in the Philosophy of Education. Tehran: Research Center for Cultural Studies.
-          … The
-          … Mental Being and the Inner world,
-             Khosrow Panah, Abdol Hossein ,The Sadrian Epistemological System,
-          … An Introduction to Philosophy of Education
-          … The Methodology of Humanities
-          The Theoretical Foundations of Fundamental Transformation in The Islamic Republic of Iran’s Official System of Education,  (2011). Noor: Secretariat of the Supreme Council of Education.
-          Sadr al-Din Shirazi, Muhammad Ibn Ibrahim (1981). Al-Hekmat Al Muta'alyeh fi-l-Asfar al-Aqliyya al-Arba‘a (The Transcendent Theosophy in the Four Journeys of the Intellect). Beirut: Dar-Ehya Al-Torath Al-Arabiya. 
-          Sadr al-Din Shirazi, Muhammad Ibn Ibrahim (1984). Mafatih al-Ghayb (Keys to the Unknown). Tehran: Ministry of Culture and Higher Education, Islamic Society of Iran Wisdom and Philosophy, Institute of Cultural Studies and Research.
-          … The Transcendent wisdom in Four Intellectual Journeys
-          … The Keys to the Unseen
-          … An Introduction to Sadrian System
-          … The Islamic Philosphy of Education, under supervision of Ayatollah Misbah Yazdi
-          … The Eastern Discussions in Philosophy and Physics,
-          … The Peripatetic Philosophy
-          … Philosophical Papers
-          Motahhari, Morteza ,The Collection of Martyr Mutahhari’s Works, Qom: Sadra.
-          … A Look on the Epistemology in Islamuc Philsophy
-          Javadi Amoli Abdullah (1996). Rahigh Makhtoum, Explanation of the Transcendent Wisdom, Volume 1. Qom: asra.
-          Khosropanah Abdolhossein and Hassan Panahi Azad (2009). Sadra's epistemological system. Tehran: Institute of Islamic Culture and Thought.
-          Tusi, Khawaja Nasir al-Din (1982). Asas all eghtebas. Tehran: University of Tehran.
-          Tusi, Khawaja Nasir al-Din (1996). Explanation of the signs and warnings for the researcher Al-Tusi. Qom: Publication of balagheh.