تبیین الگوی مفهومی تربیت معنوی مبتنی بر صحیفۀ سجادیه در تعلیم و تربیت

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری فلسفۀ تعلیم وتربیت اسلامی، دانشگاه علامه طباطبایی.

2 دانشیار گروه فلسفۀ تعلیم و تربیت اسلامی، دانشکدۀ روان‎شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبابی

3 دانشیار گروه فلسفۀ تعلیم و تربیت اسلامی، دانشکدۀ روان‎شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبایی.

چکیده

هدف: پژوهش حاضر به منظور تبیین الگوی مفهومی تربیت معنوی مبتنی بر صحیفۀ سجادیه در تعلیم و تربیت انجام شد. روش: این تحقیق از حیث هدف، کاربردی و رویکرد زیربنایی آن، پژوهش کیفی است و برای تحلیل داده‎ها از روش تحلیل مفهومی و استنتاجی استفاده شده است. محیط پژوهش شامل کتاب صحیفۀ سجادیه و نمونه‎گیری آن، به صورت هدفمند بوده است. یافتهها: شامل مبانی، اهداف، اصول و روشها در الگوی مفهومی تربیت معنوی است. در صحیفۀ سجادیه، انسان معنوى ابتدا باید شناخت را در خود ایجاد کند. وقتى شناخت انسان به مرحلۀ باورمندى رسید، بعد از آن رفتار اجتماعى پدید می‎آید. نتیجهگیری: خداوند متعال، هدف غایی و حقیقت بی‏نهایت و جامع تمام ارزشهاست. مهم‎ترین هدف تربیت معنوی، زیست بر اساس خواست الهی است و رسیدن به کمال انسانی، یکی از غایات تربیتی محسوب می‎شود. از آنجا که ساختار وجودی آدمی به گونه‎ای است که تنها در برقراری ارتباط با خداوند به آرامش می‎رسد، سایر تلاشهای عقلی و علمی انسان، محکوم به نافرجامی است. رسیدن به آرامش درونى و اطمینان قلبى، از شاخصهاى پیامدى تربیت معنوى‎اند.

کلیدواژه‌ها


  • قرآن کریم.
  • صحیفۀ سجادیه. حسین انصاریان(مترجم)(1392). تهران: مرکز طبع و نشر قرآن.
  • اسپیلکا، برنارد و همکاران(1390). روانشناسی دین: بر اساس رویکرد تجربی. [بی‎جا]: [بی‎نا].
  • الرود، فردریک(1381). «». معرفت، ش 61.
  • جوادی آملی، عبدالله(1377). مراحل اخلاق در قرآن. قم: اسراء.
  • سلحشوری، احمد(1390). «حدود و ثغور تربیت اخلاقی، تربیت معنوی و تربیت دینی». رهیافتی نو در مدیریت آموزشی، ش 2: 56-41.
  • شکوهی، غلامحسین(1378). مبانی و اصول آموزش و پرورش. مشهد: آستان قدس رضوی.
  • قاسم‎پور دهاقانی، علی و احمدرضا نصر اصفهانی(1390). «رویکرد معنوی و برنامهریزی درسی». پژوهش در مسائل تعلیم و تربیت اسلامی، ش ؟.
  • مطهری، مرتضی(1393). مقدمهای بر جهانبینی اسلامی: جهانبینی توحیدی. تهران: صدرا.
  • مظاهری سیف، علیرضا(1384). «راهکارها و مدلهای توسعۀ معنویت اسلامی». اخلاق، ش 13.
  • The Holy Quran.
  • Sahifa Sajjadieh. Hossein Ansarian (Translator) (2013). Tehran: Center for Printing and Publishing the Quran.
  • Al-Rud, Frederick (2002). “ ”. Knowledge, No. 61.
  • Bagheri, Khosrow (2006). A New Look at Islamic Education. Tehran: School Publishing.
  • Javadi Amoli, Abdullah (1377). Stages of ethics in the Quran. Qom: asra.
  • Mazaheri Seif, Alireza (2005). "Strategies and models for the development of Islamic spirituality". Ethics, p.13.
  • Motahari, Morteza (2014). An Introduction to the Islamic Worldview: A Monotheistic Worldview. Tehran: Sadra.
  • Qasempour Dehaghani, Ali and Ahmad Reza Nasr Isfahani (2011). "Spiritual approach and curriculum planning". Research in Islamic Education Issues.
  • Salhshouri, Ahmad (2011). “Limits and Boundaries of Moral Education, Spiritual Education and Religious Education”. Journal of New Approach in Educational Management, No. 2: 41-56.
  • Shokoohi, Gholam Hossein (1999). Principles and Principles of Education. Mashhad: Astan Quds Razavi Publications.
  • Spielka, Bernard et al. (2011). The Psychology of Religion: Based on an Empirical Approach.