نقد روش‏شناسی عرفانی مکتب حلقه

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مبانی نظری اسلام دانشگاه تهران (نویسنده مسئول)/ نشانی: تهران؛ شهرری، خ زکریای رازی،انتهای کوچه شهید حمید حیدری، جنب مسجد امام زمان(عج)، پ 128/ نمابر: 55939797/ Email: ahmad.valiee1@gmail.com

2 دکتری تخصصی فلسفه و استادیار گروه فلسفه علوم انسانی مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران

چکیده

هدف: مسئلۀ اصلی این تحقیق، استخراج مبانی عرفانی مکتب حلقه(عرفان کیهانی) اعم از عرفان نظری و عملی و مقایسۀ آن با موازین علم عرفان، به ویژه عرفان اسلامی بود. روش: روش تحقیق، اسنادی- تحلیلی است. با مراجعه به متون موجود، مبانی عرفانی این مکتب اصطیاد و با ملاکهای سنجش عرفانی که از آرای عرفا و محققان علم عرفان استخراج شده، مقایسه می‏شود. یافته‏ها: سنجش مبانی عرفانی این مکتب با مبانی علم عرفان (به ویژه عرفان اصیل اسلامی)، ضعف مبانی عرفان حلقه را آشکار ساخت. نتیجه گیری: مدعیات عرفانی مکتب حلقه با سه ملاکِ بنیادین علم عرفان؛ یعنی تواتر، عقل و دین، ناسازگار است. در عرفان عملی، فقدان ریاضت و سلوک و در بخش عرفان نظری، ضعف تحلیل مسئلۀ فقر و وحدت شخصی آشکار است.

کلیدواژه‌ها


منابع
-       قرآن کریم.
-       آملی، سید حیدر(1368). جامع الأسرار. تهران: علمی و فرهنگی.
-       ابن الترکه، صائن‏الدین علی بن محمد(1391). التمهید فی شرح قواعد التوحید. قم: بوستان کتاب، چ پنجم.
-       ابن عربی، محی الدین(1863). فصوص الحکم. بیروت:دارصار.
-       استیس، والتر.ت.(1388). عرفان و فلسفه. ترجمه بهاءالدین خرمشاهی. تهران: سروش.
-       امینی‏نژاد، علی(1387). آشنایی با مجموعه عرفان نظری. قم: مؤسسه امام خمینی.
-       امینی‏نژاد، علی(1390). حکمت عرفانی. قم: مؤسسه امام خمینی.
-       امینی‏نژاد، علی(1384). «سنجه‌ها و میزانهای عرفان اسلامی». معارف عقلی، پیش شماره 3.
-       انصاری، خواجه عبدالله(1383). رسائل جامع. تهران: بهار.
-       حسین‏زاده، محمد(1388). پژوهشی تطبیقی در معرفت‏شناسی معاصر. قم: مؤسسه امام خمینی.
-       دارانی، ابوسلیمان(بی‏تا). نفحات الانس. چاپ سنگی.
-       رومی بلخی، مولانا جلال‏الدین محمد(1375). مثنوی معنوی. تهران: ناهید.
-       سبزواری، ملا هادی(1369). شرح منظومه. تصحیح حسن‏زاده. تهران: ناب.
-       سلمی، محمدبن الحسین(1998). طبقات الصوفیه. بیروت: دارالکتب العلمیه.
-       سهروردی، شهاب‏الدین(1388). مجموعه مصنفات شیخ اشراق. تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، چ چهارم.
-       شیرازی، صدرالدین محمد(1981 م). الحکمه المتعالیه فی اسفار الاربعه العقلیه. بیروت: دارالاحیائ التراث العربی، چ سوم.
-       شیرازی، صدرالدین محمد(1375). تعلیقه بر شفا. قم: بیدار.
-       طاهری، محمدعلی(1388). انسان از منظری دیگر. تهران: بیژن، چ نهم.
-       طاهری، محمدعلی(2011/الف). انسان و معرفت. ارمنستان: گریگور تاتواتسی.
-       طاهری، محمدعلی(2011/ب). عرفان کیهانی. آمریکا: آمازون.
-       طباطبایی، محمدحسین(1388). نهایةالحکمه. قم: مؤسسه امام خمینی، چ سوم.
-       طوسی، ابونصر سراج(1914 م.). المع فی التصوف. لندن.
-       فرغانی، سعیدالدین(1379). مشارق الدراری. تعلیقه آشتیانی. قم: دفتر تبلیغات اسلامی.
-       قشیری، ابوالقاسم(1361). رساله قشیریه. تصحیح بدیع‏الزمان فروزانفر. تهران: علمی فرهنگی.
-       قیصری، محقق(1375). شرح فصوص الحکم. تهران: علمی و فرهنگی.
-       کاشانی، عبدالرزاق(1376). اصطلاحات الصوفیه. تصحیح هادی‏زاده. تهران: سوره مهر.
-       کاشانی،عبدالرزاق(1380). مجموعه رسائل . تهران: میراث مکتوب.
-       مظفر، محمدرضا(1426 ق.). المنطق. قم: نشر اسلامی، چ چهارم.
-       یزدان‏پناه، سید یدالله(1391). مبانی و اصول عرفان نظری. قم: مؤسسه امام خمینی.
-       Holly Qoran.
-       Amini NeJad, A. (2008).Ashnayi Ba Majmue Erfan Nazari. Qom: institute of  Imam Khomeini.
-       Amini NeJad, A. (2010).Hekmat Erfani. Qom: institute of  Imam Khomini.
-       Amini NeJad, A. (2005).“Sanjeha VA Mizanha-e-Erfan Eslami”.Maaref Aghli,3.
-       Amoli,S.H. (1989).Iame_AI`Asrar. Tehran: EImi-Va-Farhangi.
-       Ansari, A. (2004).Rasaei Jame. Tehran: Bahar.
-       Darani, A. (!). Nafahat-Al'Ons. Chap-e-Sangi.
-       EbnAl`Tarake, S. (2012).Al`Tamhid Fi Sharh Ghavaed-Al`Tohid. 5 th. Qom: Boustan Ketab.
-       Estis,WalterT. (2009).Erfan VA Falsafe. Translated by B. Khoramshahi. Tehran:Soroush.
-       Farghani, S. (2000).Mashregh-Al`Darari. Talighe Ashtiani. 2nd Ed. Qom: Daftar Tablighat-e-Islami.
-       Hoseni Zade,M. (2009).Pajuheshi Tatbighi Dar Marefat Shenasi Moaser. Qom: Moasese Imam Khomeini.
-       Kashani, A. (1997).Estelahat-Al'Sufie. Edited by Hadizade. Tehran: Sure Mehr.
-       Mozafar, M. (2006).Almantegh. 4th Ed. Qom: Nashr-e-Islami.
-       Qeisari, M. (1996).Sharh-e-Fosus-Al'Hekmat. Tehran: Elmi VA Farhangi.
-       Qosheiri, A. (1982).Resale Qosheiri. Edited by B. Foruzanfar. Tehran: Elmi va Farhangi.
-       Romi Balkhi, M. (1996).Masnavi Manavi. Tehran: Nahid.
-       Sabzevari, M. (1990).Sharh-e-Manzoume. Edited by Hasanzade. Tehran: Nashr-e-Nab.
-       Shirazi, S. (1981).Al'Hekmat-Al'motalie Fi Asfar-Al'Arbaat-Al'Aghlie. 3rd Ed. Beirut: Dar-Al'Ahya Al'Taras-Al'Arabi.
-       Shirazi, S. (1996).Talighe bar Shafa. Qom: Bidar.
-       Sohrevardi, Sh. (2009). Majmue Masnafat-e Sheikh-al'Eshragh. 4th E,Tehran: Pajuheshgah-e-Olum-e-Insani VA Motaleat-e-Farhangi.
-       Tabatabaei, M. (2009).Nahayat-Al'Hekmat. 3rd Ed. Qom: Moasese Imam Khomeini.
-       Taheri, M.A. (2011).Erfan-e-Keyhani. USA: Amazoon.
-       Taheri, M.A. (2009).Insan AZ Manzari Digar. 9th Ed. Tehran: Bijan.
-       Taheri, M.A. (2011).Insan VA Marefat. Armenia: Garigor Tatratsi.
-       Tousi, A. (1914).Al'Ma Fi-Al'Tasavof. London.
-       Yazdanpanah, Y. (2012).Mabani VA Osul-e-Erfan-e-Nazari. Qom: institute of Imam Khomeini.