جایگاه عدالت در تحقق وحدت امت اسلامی با خوانش امیرالمؤمنین علی(ع)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 سطح 4 رشتۀ تخصصی کلام اسلامی، استادیار گروه معارف اسلامی دانشگاه صنعتی جندی‌شاپور دزفول

2 سطح 4 رشتۀ فقه و اصول، استادیار گروه معارف اسلامی دانشگاه صنعتی جندی‌شاپور دزفول.

چکیده

هدف: همواره شناسایی و تحلیل واقع‌گرایانۀ عوامل دخیل در تحقق وحدت امت اسلامی، دغدغه و اهتمام مصلحان و متفکران مسلمان بوده است. هدف از این تحقیق، بازخوانی و تحلیل عالمانۀ عوامل وحدت‌آفرین با خوانش شخصیت بی‌نظیری همچون امیرالمؤمنین(ع)، بود. روش: در این نوشتار با بهرمندی از کلام و سیرۀ عملی امام علی(ع) به توصیف و تحلیل یکی از عوامل ایجاد وحدت؛ یعنی عدالت و راهکارهای آن پرداخته شد. یافته‌ها: در این تحقیق مؤلفه‌های وحدت‌زا حول محور عدالت ارزیابی شدند که عبارتند از: تشکیل حکومت عادلانه، برخورداری از قوانین عدالت‌محور، وجود حاکم عادل و ایجاد روحیۀ عدالت‌پذیری در جامعه. نتیجه‌گیری: شهد شیرین وحدت از جام زلال عدل تراوش می‌کند و انتشار آن، جوامع و ملل را به سعادت و شیرین‌کامی می‌رساند.

کلیدواژه‌ها


-      قرآن کریم.
-      نهج‌البلاغه(صبحی صالح). محمد بن حسین شریف الرضی(1414 ق). قم: هجرت.
-      ابن ابی‌الحدید، عبدالحمید بن هبه‌الله (1404 ق). شرح نهج‌البلاغه لابن أبی‌الحدید. محقق: محمد ابوالفضل ابراهیم. قم: مکتبه آیه‌الله المرعشی النجفی‏.
-      ابن شعبه حرانى،‏ حسن بن على(1404 ق). تحف العقول. قم: جامعۀ مدرسین.
-      امام خمینی، سید روح‌الله(1388). ولایت فقیه. تهران: مؤسسه نظم و نشر آثار امام خمینی(ره).
-      بحرانی، میثم بن علی بن میثم(1375). شرح نهج‌البلاغه ابن میثم. ترجمۀ قربانعلی محمدی مقدم و علی‌اصغر نوایی صحرازاده. مشهد: بنیان پژوهشهای آستان قدس رضوی.
-      تمیمی آمدی، عبدالواحد بن محمد(1410 ق). غرر الحکم و درر الکلم. محقق سید مهدی رجایی. قم: دارالکتاب الاسلامی.
-      جعفریان، رسول(1376). حیات فکری و سیاسی امامان شیعه. قم: انصاریان.
-      جوادی آملی، عبدالله(1389). جامعه در قرآن. محقق: مصطفی خلیلی. قم: اسراء.
-      جوادی آملی، عبدالله(1386). وحدت جوامع در نهج‌البلاغه. محقق: سعید بندعلی. قم: اسراء.
-      دشتی، محمد(1379). ترجمه نهج‌البلاغه. قم: مشهور.
-      سبحانی، جعفر(1359). معالم الحکومه الاسلامیه. قم: مکتبه الامام امیرالمؤمنین(ع).
-      صدوق، محمد بن علی ابن بابویه(1376). الامالی. تهران: کتابچی.
-      صدوق، محمد بن علی ابن بابویه(1413 ق). من لایحضر الفقیه. محقق غفاری. قم: انتشارات اسلامى‏.
-      طباطبایی، سید محمدحسین(1417 ق).المیزان فی تفسیر القرآن. قم: انتشارات اسلامی جامعۀ مدرسین.
-      طبری، محمد بن جریر(بی‌تا). تاریخ الطبری. تحقیق محمد ابوالفضل ابراهیم. قاهره: دارالمعارف.
-      فیض‌الاسلام، سید علینقی(1375). ترجمه و شرح نهج‌البلاغه. تهران: فیض‌‌الاسلام.
-      کلینی، محمد بن یعقوب(1407 ق). الکافی. تهران: دارالکتب الاسلامیه.
-       لیثى واسطى، على بن محمد(1376)‏.عیون الحکم و المواعظ( للیثی). محقق حسین حسنى بیرجندى. قم:‏ دار الحدیث‏.
-      مجلسی، محمدباقر(1403 ق). بحارالانوار. بیروت: دار احیاء التراث العربی.
-      مصطفی ابراهیم و همکاران(1429 ق). معجم الوسیط. بیروت: دار احیاء التراث العربی.
-      مطهری، مرتضی(1374). سیری در نهج‌البلاغه. تهران: صدرا.
-      مطهری، مرتضی(1372). عدلالهی. تهران: صدرا.
-      مفید، محمد بن محمد(1413 ق/ الف). الإختصاص.‏ محقق: على‌اکبر غفارى و محمود محرمى زرندى. قم‏: المؤتمر العالمى لالفیه الشیخ المفید.
-      مفید، محمد بن محمد(1413 ق/ ب). الارشاد فی معرفه حجج‌الله علی العباد. قم: آل‌البیت(ع).
-      مکارم شیرازی، ناصر(1375). پیام‏ امام؛‏ شرح‏ تازه ‏و جامعى‏ بر نهج‌‏البلاغه. تهران: دارالکتب الاسلامیه.
-      هاشمی خویی، میرزا حبیب‌الله(1400 ق). منهاج البراعه فی الشرح النهج‌البلاغه. محقق ابراهیم میانجی. تهران: مکتب الاسلامیه.
-      هیوم، رابرت ارنست(1372). ادیان زنده جهان. ترجمه و توضیح عبدالرحیم گواهی. تهران: فرهنگ اسلامی.
-       Holly Qoran.
-       Nahj al-Balaghah (Sabhi Salih).Mohammad ibn Husayn Sharif al-Razi (1994). Qom: Hijra.
-       Bahrani, Meysam bin Ali Ibn Maysam (1996). Explanation of Nahj al-Balagha Ibn Mitham. Translator: Ghorban Ali Mohammadi Moghadam and Ali Asghar Noavari Sahrazadeh. Mashhad: Astan Quds Razavi.
-        Dashti, Mohammad (2000). Translation of Nahj al-Balaghah. Qom: Mahshor.
-       Feyz Al-Islam, Seyyed Alinaghi (1996). Translation and Explanation of Nahj al-Balaghah. Tehran: Faizol-Islam Publications.
-       Hashemi Khoei, Mirza Habibollah (1980). Myhaj al-Baraafey SharhNahj al-Balagha. Researche: Ebrahim Meyanji. Tehran: School of Islamic Studies.
-       Hume, Robert Ernst (1993). The World's Religions. Translation and Explanation Abdul Rahim Guahi. Tehran: Islamic Culture Publication Office.
-       Ibn Abi Al-Hadid, Abdelhamid (1994).Description Nahj al-Balaghah. Qom: The School of Ayatollah al-Marashi al-Najafi.
-       Ibn Shobe Harrani, Hassan bin Ali (1984). Tohaf Aloqul. Qom: Community of Teachers.
-        Imam Khomeini, Sayyid Ruhollah (2009).Velayat Faqih. Tehran: An Organization Organized and Published Antiquities in front of Khomeini (R).
-       Jafarian, Rasul (1997). Hayat Fikri and Siasi Iman Shaya. Qom: Entsharat Ansarian.
-       Javadi Amoli, Abdullah (2010). The Society in Quran. Researcher: Mostafa Khalili. Qom: Markaz Nashr Esra.
-           Javadi Amoli, Abdullah (2007).Unity of Communities in Nahj al-Balaghah.Rresearcher Sa'id Band Ali. Qom: Center for the Publishing of Asra.
-       Koleyni, Mohamad (1987). AL-Kafi. Rewriter: Ali Akbar Qafari. Tehran: Dar alkotob Aeslamiyah.
-           Lytha Wasiti, Ali bin Mohammed. (1997). Ayoun al-Hakam and other (al-Ili)(of the al-Tithi). Investigator: Hosni Burgundy. Qom: Hussein Dar al-Hadith.
-       Majlesi, Mohammad Bagher (1983). Bahar Al-Anvar. Beirut:Dar Ehya Al-Torath Al-arabi.
-       Makarem Shirazi, Nasser (1996). Message from Imam A New and Comprehensive Description on Nahj al-Balagha. Tehran:Dar al-Kotob Al-Islami.
-       Mostafa Ibrahim & Partners (2008). Mojaj al-Wasith. Beirut: Dar Ehya Al-TorathAl-Arabi.
-       Motahhari, Morteza (1993). Justice of God. Tehran: Sadra Publishing House.
-       Motahhari, Morteza (1995). Siri in Nahj al-Balaghah. Tehran: Sadra Publications.
-       Mufid, Muhammad Ibn Muhammad (1993). Al-Ekhtesas. Investigator: Ali Akbar Ghafari & Mahmoud Moharrami Zerandi. Qom:Al-Motamar Al-Alami Le-AlfeiyheSheikh Mufid.
-       Mufid, Muhammad Ibn Muhammad (1993). Al-Ershad. Qom: The Institution of Al-'Abbat al-Islam.
-       Sadough, Muhammad ibn AliIbn Babawayh (1988). Alamali. Tehran: The Book.
-       Sadough, Muhammad ibn AliIbn Babawayh(1993). Man laa yahzaru al-Faqih. Investigator: Ghafari. Qom: Book of Islamic Propaganda.
-       Sobhani, Jafar. (1980). Ma'alam al-Hakumat al-Islamiyah. Qom: Ma'tat al-Amam Amir al-Mu'minin (as).
-       Tabataba'i, Seyed Mohammad Hussein (1997). Al-Mizan Fi Tafsir Al-Quran, Qom:Islamic Publications.
-       Tabari, Mohammed bin Jarir (Be Ta). History of Al-Tabari. Research by Mohammad Abolfazl Ebrahim. Cairo: The Thesis.
-       Tamimi Amedi, Abdul Wahid bin Mohammed (1990). Gharr al-Hakam and Dhar al-Kalam. Muhajqat Sayyid Mahdhi Rajai. Qom: Dar al-Kitab al-Islami.